ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ / ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ / ΑΙΜΙΛΙΑ ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗ

1. ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΦΑΝΕΡΩΘΕΙ
2. Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
3. ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
4. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ
Στίχοι: Γιώργος Θέμελης
Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
Vinyl, LP, Album ” Ηλιοσκόπιο ” 1973
CD, Album ” Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων ” 1998

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ

ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΦΑΝΕΡΩΘΕΙ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ / ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ (ζωντανα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνων 1997)

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ (ζωντανα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνων 1997)

Τον Ιούνιο του 1997, παρουσιάζεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, το έργο του Σταύρου Κουγιουμτζή “Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων”. Ο δημιουργός μελοποιεί κείμενα εκκλησιαστικών ύμνων και ψαλμών. Βασικός ερμηνευτής ο Γιώργος Νταλάρας. Συμμετέχει η Αιμιλία Κουγιουμτζή, η “Καμεράτα – Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής” και η χορωδία “Fons Musicalis” υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ. Στο ρόλο του αφηγητή ο Δημήτρης Καταλειφός. Μία ακόμη αξιοσημείωτη μουσική στιγμή, ένα έργο ωριμότητας του συνθέτη.

Ο πίνακας του εξωφύλλου είναι έργο του ζωγράφου Βλάση Τσοτσώνη

Τη Μεγάλη Δευτέρα 13 Απριλίου του 1998, όταν πλέον έχουν τελειώσει οι γιορτές και τα πανηγύρια της «Πολιτιστικής Πρωτεύουσας», οι «Ύμνοι αγγέλων» παρουσιάστηκαν σε μια μεγάλη συναυλία στο Παλαί ντε Σπορ της Θεσσαλονίκης. Την ίδια μέρα κυκλοφόρησε και το cd με τη ζωντανή ηχογράφηση των συναυλιών από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η επιμέλεια της παραγωγής ήταν του Γιώργου Μακράκη, ενώ ο εξαιρετικός πίνακας του εξωφύλλου του ζωγράφου Βλάση Τσοτσώνη. Τη Μεγάλη Παρασκευή του 1998 η συναυλία μεταδόθηκε από το Mega, δυστυχώς όμως, μόνο για μία φορά.

ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (ζωντανά) 1992

Πάσχα των Ελλήνων
Γιώργος Νταλάρας

Τραγουδά ο Γιώργος Νταλάρας στη συναυλία του Σταύρου Κουγιουμτζή στο Παλαί ντε Σπορ της Θεσσαλονίκης στις 16-11-1992. Συμμετέχουν οι Χορωδίες του Πολιτιστικού Σωματείου «Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος» και του συλλόγου «Θερμαϊκός» υπό τη διεύθυνση του Χρυσόστομου Σταμούλη.

ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΦΑΝΕΡΩΘΕΙ
Ποιος είναι τέλος αυτός ο μόνος ο αληθινός
αυτός που θα φανερωθεί
μες σε μια λάμψη και θα υπάρξει
ο απόλυτος ο ανεπανάληπτος

Αυτός που θα υποδεχθεί το θάνατο και θα πεθάνει
μ’ αυτά τα βλέφαρα πάνω στα μάτια
μ’ αυτά τα χέρια πάνω στο στήθος

Ποιος είναι τέλος αυτός ο μόνος ο αληθινός
αυτός που θα φανερωθεί
μες σε μια λάμψη και θα υπάρξει
ο απόλυτος ο ανεπανάληπτος

Μ’ αυτά τα βλέφαρα πάνω στα μάτια
μ’ αυτά τα χέρια πάνω στο στήθος

Ποιος είναι τέλος αυτός ο μόνος ο αληθινός
αυτός που θα φανερωθεί
μες σε μια λάμψη και θα υπάρξει
ο απόλυτος ο ανεπανάληπτος

Εικόνα Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ “Εις Άδου Κάθοδος” Εικόνα της Ιεράς Μονής Ιβηρων

Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Η άνοιξη
το πέλαγος
ο Επιτάφιος
το πρώτο χελιδόνι
ο ήλιος και η θάλασσα

Η άνοιξη
το πέλαγος
η πρώτη Ανάσταση

Στην εν λόγω νωπογραφία ο Χριστός λευκοφορεμένος και μέσα σε φωτεινή δόξα δεσπόζει ως Νικητής του θανάτου, έλκοντας τον Αδάμ και την Εύα από τα δεσμά του θανάτου. Στα χέρια και τα πόδια του διακρίνονται τα σημάδια από τα καρφιά της Σταύρωσης. Επάνω υπάρχει η επιγραφή «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ».

Τόσο η επιγραφή αυτή όσο και οι χορείες των δικαίων που απεικονίζονται, σαφώς παραπέμπουν στην Ανάσταση όχι μόνο του Χριστού αλλά και ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους. Στο κάτω μέρος εντός της σκοτεινής αβύσσου και μέσω από κρημνών βράχων κείτεται αλυσοδεμένος ο θάνατος. Εικόνες με το ίδιο περίπου περιεχόμενο διασώζονται στη Μονή Σταυρονικήτα (Θεοφάνης, 16ος αι.), στα Μετέωρα κ.α.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ
Αναστάσεως ημέρα και
λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει
και αλλήλους περιπτυξώμεθα.
Είπωμεν, αδελφοί, και τοις μισούσιν ἡμάς
συγχωρήσωμεν πάντα τη Αναστάσει
και ούτω βοήσωμεν
” Χριστός Ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας
και τοις εν τοις μνήμασιν ζωήν χαρισάμενος. “
ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 700-394.jpg
 
ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Πάσχα των Ελλήνων Πάσχα
Πάσχα της αγάπης Πάσχα
Πάσχα των αγγέλων

Ήλιος κι ανατέλλεις
Πάσχα μέγα Πάσχα
Ήλιος φωτοδότης
Των Ελλήνων Πάσχα

Vinyl, LP, Album ” Ηλιοσκόπιο ” 1973

600-320.png Το εξώφυλλο είναι έργο της Λίκας Φλώρου.
ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ 1973 ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ ΚΑΙ ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ
Το Μάρτη του 1973, ένα μήνα σχεδόν πριν το Πάσχα, κυκλοφόρησε από τη Minos το «Ηλιοσκόπιο» σε μουσική του Σταύρου Κουγιουμτζή και ποίηση Γιώργου Θέμελη, με ερμηνευτές τον Γιώργο Νταλάρα και την Αιμιλία Κουγιουμτζή. Οι στίχοι είναι παρμένοι από το ομώνυμο ποιητικό έργο του Γιώργου Θέμελη.
Η ενορχήστρωση και διεύθυνση της ορχήστρας έγινε από το συνθέτη. H παραγωγή έγινε από τον Σπύρο Ράλλη και η ηχογράφηση από τον Γιώργο Κωνσταντόπουλο στα studio της Columbia. Το εξώφυλλο είναι έργο της Λίκας Φλώρου. Μπουζούκια παίζουν ο Χρήστος Νικολόπουλος με τον Θανάση Πολυκανδριώτη.
Το δελτίο τύπου της εταιρείας είναι χαρακτηριστικό του κλίματος και του περιεχομένου του δίσκου. Ήταν η εποχή που τα δελτία τύπου έγραφαν, χωρίς πολλές, πολλές «σάλτσες» και φανφάρες, αυτό που πραγματικά ήταν ένας δίσκος. Ένα λαϊκό έργο με δύναμη, ποίηση κι ελληνικότητα.
ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ - ΝΤΑΛΑΡΑΣ 700-621.jpg

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ  Αθήναι τη 02/03/73.

Ο Γιώργος Νταλάρας και μια νέα φωνή, η Αιμιλία Κουγιουμτζή, ερμηνεύουν σε στίχους του ποιητή Γιώργου Θέμελη, ένα καινούργιο έργο αξιώσεων του Σταύρου Κουγιουμτζή. Ακούγοντας το «Ηλιοσκόπιο», είναι πολύ δύσκολο- μέσα σ’αυτό το λαϊκό έργο, που πλημμυρίζει από ποίηση, δύναμη κι ελληνικότητα- να ξεχωρίσει κανείς τα στοιχεία που υπερτερούν στη δομή του. Ακόμη κι ο ίδιος ο συνθέτης του- όπως μας είπε- δεν είχε έναν συγκεκριμένο στόχο όταν το ’γραφε… Ήθελε απλώς να δημιουργήσει κάτι εντελώς καινούργιο, «που να μιλά πρώτα στη δική του ψυχή».

Έτσι, τα πρώτα στοιχεία που μπορεί κανείς να βρει στο «Ηλιοσκόπιο» είναι τα παιδικά βιώματα του συνθέτη, από τη Μεγάλη Εβδομάδα, δεμένα γερά με στοιχεία ανθρώπινα κι ερωτικά συνάμα, που ο Στ.Κουγιουμτζής άντλησε από την ομώνυμη συλλογή του ποιητή Γιώργου Θέμελη. Τα μουσικά στοιχεία του «Ηλιοσκοπίου» μπορεί να πει κανείς, πως πέρα από το βυζαντινό και το λαϊκό τους χρώμα, έχουν δεχθεί επιδράσεις, τόσο από την προκλασική όσο και από την «ποπ» μουσική, χωρίς εν τούτοις η φόρμα τους, να ξεφύγει από τα πλαίσια των λαϊκών μας τραγουδιών.

Επτά μελωδικά κομμάτια από το «Ηλιοσκόπιο» ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας. Σύμφωνα με τη γνώμη του Σταύρος Κουγιουμτζή, για τα τραγούδια αυτά, («Το πρώτο περιστέρι», «Λίγη ειν’η σάρκα», «Αυτός που θα φανερωθεί», «Η πρώτη Ανάσταση», «Πάσχα των Ελλήνων», «Να σταματήσω τον καιρό» και «Χασάπικο»), δεν θα μπορούσε να βρεθεί ιδανικότερος ερμηνευτής. Και είναι αλήθεια πως στο «Ηλιοσκόπιο» ο Γιώργος Νταλάρας, έδωσε τον καλύτερο εαυτό του.
Τρία επίσης τραγούδια από το «Ηλιοσκόπιο» εμπιστεύθηκε ο Σταύρος Κουγιουμτζής, στη γυναίκα του, Αιμιλία. Μια απόφαση που δικαιώθηκε απόλυτα, γιατί η Αιμιλία Κουγιουμτζή έδωσε στα τραγούδια που ερμηνεύει, («Μήτηρ Θεού», «Πώς να σε πάρω», «Αίμα κι αηδόνι μου»), μια τέτοια ευαισθησία, που μόνο μια φωνή τελείως άφθαρτη, θα μπορούσε να χαρίσει…

ΑΙΜΙΛΙΑ γράμματα.jpg

ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΥ
Για τη δουλειά αυτή ο Κουγιουμτζής μελοποίησε αρχικά «Το Πάσχα των Ελλήνων» του Άγγελου Σικελιανού. Η σύζυγος του ποιητή όμως δεν έδωσε την άδεια για την έκδοση κι έτσι ο συνθέτης μελοποίησε τα ποιήματα του Γιώργου Θέμελη, με τον οποίο είχε
ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν σε πέντε τραγούδια, με γνωστότερο απ’ όλα το «Μ’ έκοψαν με χώρισαν στα δυο».
Είναι χαρακτηριστικά αυτά που λέει η Αιμιλία Κουγιουμτζή για τη συγκεκριμένη δουλειά, σε ανέκδοτη συνέντευξη που παραχώρησε στο Θανάση Γιώγλου, πριν από λίγα χρόνια και την αντιγράφουμε (από www.ogdoo.gr 19/04/2014)
Untitled design.pngΤο τραγούδι αυτό περιέλαβε ο Σταύρος Κουγιουμτζής στο δίσκο ” Ηλιοσκόπιο ” το 1973 με ερμηνεύτρια την Αιμιλία Κουγιουμτζή
 
– To 1966 στο 5ο Φεστιβάλ τραγουδιού της Θεσσαλονίκης, ο Σταύρος Κουγιουμτζής συμμετείχε με το «Πώς να σε πάρω» σε στίχους Γιώργου Θέμελη. Τότε το ερμήνευσε η Ζωή Κουρούκλη. Είναι το ίδιο τραγούδι, μ’ αυτό που τραγούδησες εσύ το 1973 στο «Ηλιοσκόπιο»;
– Ναι, αυτό είναι… Είχε γράψει κάνα δυο του Θέμελη αλλά τα τραγούδια που βρίσκονται στο «Ηλιοσκόπιο» είχαν γραφτεί σε στίχους του Άγγελου Σικελιανού. Ήρθε η σύζυγός του, η Άννα Σικελιανού με τον Καραντινό στο σπίτι, για να ακούσει το «Ηλιοσκόπιο» και να δώσει την έγκριση. Ήταν ο Γιώργος (Νταλάρας) και εγώ και  τα είπαμε ζωντανά. Δεν έδωσε την έγκριση, γιατί τα θεώρησε τραγούδια «της ταβέρνας».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ 1.jpg
Οπότε όλο το «Ηλιοσκόπιο» το προσάρμοσε μετά στους στίχους του Θέμελη. Το τραγούδι λοιπόν που ακούστηκε στο Φεστιβάλ, είναι αυτό που μπήκε αργότερα στο «Ηλιοσκόπιο». Εν τω μεταξύ ερχόταν στο σπίτι διάφοροι φίλοι, ο Καρούζος, ο Δασκαλόπουλος και άκουγαν τα τραγούδια με τη δική μου φωνή. Τα είχαν μάθει έτσι και δεν μπορούσαν να τα ακούσουν με άλλη και του έλεγαν «πρέπει να τα βγάλεις με την Αιμιλία»… Τα άκουσε και ο Μάτσας και τα «πίστεψε» και χωρίς να φέρει καμία αντίρρηση για μένα, αποφάσισε να τα «γυρίσουμε» σε δίσκο. Τα είχα πει αρκετά καλά και στο στούντιο ο Μάτσας είχε πει: «Σταύρο δεν την κάνουμε κανένα συμβόλαιο;».
Aimilia - Stavros 2 ΠΙΑΝΟ γραμματα.jpg
Θυμάμαι μάλιστα και τη Χάρις Αλεξίου, δεν ξέρω πως έτυχε και ήμασταν μέσα σ’ ένα αυτοκίνητο μαζί, όταν άκουσε το «Ηλιοσκόπιο» μου είπε «πολύ θα ήθελα, κυρία Κουγιουμτζή, να είχα πει εγώ το «Ηλιοσκόπιο». Είπε βέβαια, εκείνη την εποχή δυο ωραία τραγούδια του Σταύρου, το «Έφυγε το τρένο για τη δύση» και το «Σαν λουλούδι τσακισμένο» και πολύ αργότερα τις «Λαϊκές Κυριακές».
– Γιατί ενορχήστρωσε το «Ηλιοσκόπιο» μ’ αυτό τον πιο σύγχρονο ,για εκείνη την εποχή, τρόπο;
– Δεν ξέρω, ήθελε κάτι διαφορετικό. Νομίζω πως έπαιζε και ο Λαβράνος τύμπανα…
χ-θ.jpg
– Μπουζούκια έπαιζαν ο Νικολόπουλος με τον Πολυκανδριώτη;
– Ναι, είναι αυτοί… Μια μέρα πήρε τηλέφωνο ο Νίκος Γκάτσος. Το σήκωσα εγώ , δεν ήταν ο Σταύρος και είπε: «Θέλω να σας πω ότι συγκινήθηκα πολύ και εσείς μου αρέσατε πολύ». Αργότερα τον βρήκε και στο στούντιο και του είπε «κύριε Κουγιουμτζή μ’ αρέσουν πολύ τα τραγούδια σας, κυρίως το «Άσε με στο μεθοκόπι», «Το σακάκι μου κι αν στάζει». Αυτό έδωσε «φτερά» στο Σταύρο κι όταν του ζήτησε το κείμενο για το δίσκο «10 χρόνια τραγούδι» ενώ ο Γκάτσος δεν είχε γράψει για κανέναν, έγραψε εκείνο το κείμενο και από κει και μετά ήρθε η αναγνώριση και η καταξίωση του Σταύρου…
ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ εσωτερικο.jpg
Όσον αφορά την πορεία του δίσκου στο χρόνο, το «Ηλιοσκόπιο» κατατάσσεται, μάλλον, στους αδικημένους δίσκους του Κουγιουμτζή, τουλάχιστον, όσον αφορά την αποδοχή του από το πλατύ κοινό, σε σχέση πάντα με τα υπόλοιπα έργα του με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα, όπως οι «Μικρές Πολιτείες», το «Στα ψηλά τα παραθύρια», το «Να ’τανε το 21» κλπ. Από τα τραγούδια ξεχώρισαν «Πάσχα των Ελλήνων», το «Πώς να σε πάρω», αλλά και «Το πρώτο περιστέρι», που από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 και μετά, εντάχθηκε στα προγράμματα των συναυλιών του τραγουδιστή, πολύ περισσότερο σε αυτές που είχαν σαν θέμα την υπόθεση της Κύπρου.

Υπάρχουν όμως και κάποια που περιμένουν μια δεύτερη «ευκαιρία», όπως το εκπληκτικό «Χασάπικο», με το οποίο κλείνει ο δίσκος,τραγούδι που κόπηκε από τη λογοκρισία της χούντας και σήμερα παραμένει ιδιαίτερα επίκαιρο. Κι αν σε αυτή τη δουλειά συναντούμε κάποιες καινοτομίες, όσον αφορά την ενορχήστρωση, όπως κάποια «ροκ» στοιχεία στο «Πάσχα των Ελλήνων», οι μελωδίες και το ύφος του Κουγιουμτζή, είναι αναγνωρίσιμα από «χιλιόμετρα»…. 
ΠΗΓΕΣ: www.ogdoo.gr, https://stixoi.info, /www.discogs.com, https://maxmag.gr, www.mousikaproastia.gr

imageedit_13_3576177138.png

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ – ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ