ΛΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ, ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ
Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου
Μουσική: Σταμάτης Κραουνάκης
Πρώτη εκτέλεση: Άλκηστις Πρωτοψάλτη
Vinyl, LP, Album ” Κυκλοφορώ Κι Οπλοφορώ ” 1985
ΠΡΩΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ : ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ 1985
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ
Ζωντανα στην εκπομπή ” ΠΡΌΒΑ” της Λιλάντας Λυκιαρδοπούλου 1987
ΣΤΙΧΟΙ: ΛΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Της εξοχής τα πρωινά
θα τα βρούμε ξανά
αγκαλιά στο κρεβάτι
και δεν πειράζει που τόσο νωρίς
θα κοιτάμε χωρίς
να γυρεύουμε κάτι.
Της σιγουριάς τα υλικά
είναι λόγια γλυκά
σε κασέτες γραμμένα
γι’ αυτά που ήρθανε τόσο αργά
μα τα πήρε η καρδιά
με τα χέρια ανοιγμένα.
Η Σωτηρία της ψυχής
είναι πολύ μεγάλο πράγμα
σαν ταξιδάκι αναψυχής
μ’ ένα κρυμμένο τραύμα.
Μια παραλία ερημική
και ν’ απλώναμε εκεί
της ζωής μας το βήμα
και δεν πειράζει που τόσα φιλιά
πριν να γίνουν παλιά
θα τα πάρει το κύμα.
Κι εκεί στην άκρη της γραμμής
θα χαρίζουμε εμείς
τα παλιά μας κομμάτια
σ’ αυτά που ήτανε τόσο μικρά
μα που ρίχναν σκια
για να μοιάζουν παλάτια.
Vinyl, LP, Album ” Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ ” 1985
ΚΥΚΛΟΦΟΡΩ ΚΙ ΟΠΛΟΦΟΡΩ 1985
Μετά την κυκλοφορία του 2ου προσωπικού δίσκου της Άλκηστις Πρωτοψάλτη το 1981 και στη συνέχεια με τη συμμετοχή της σε σημαντικές δισκογραφικές κυκλοφορίες, όπως το “Φράγμα” (1981) του Δήμου Μούτση, οι “Προσανατολισμοί” (1984) του Ηλία Ανδριόπουλου και, αλλάζοντας στο μεταξύ εταιρία από τη Lyra στην Polydor, η “Έξοδος κινδύνου” (1984) του Γιάννη Σπανού, έρχεται η μεγάλη στιγμή της καριέρας της, ένας δίσκος σταθμός για την ίδια και τους δημιουργούς του.
Οι Κραουνάκης, Νικολακοπούλου έχουν ήδη συνεργαστεί στους δίσκους «Κανονικά» και «Σκουριασμένα χείλια», αλλά όταν τον Σεπτέμβρη του 1985 κυκλοφορεί το «Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ», ήταν σαν να περίμενε ο τόπος αυτό το φρέσκο πράγμα. Με τον δίσκο “Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ” έχουμε την πρώτη συνάντηση της Άλκηστις Πρωτοψάλτη με το δίδυμο Σταμάτη Κραουνάκη και Λίνας Νικολακοπούλου, μια συνεργασία που θα κρατήσει χρόνια και θα προσφέρει στην ελληνική δισκογραφία μερικές σπουδαίες στιγμές, οι οποίες μάλιστα γνώρισαν και ευρεία απήχηση.
Ο δίσκος είναι λοιπόν το πρώτο «παιδί» της φιλίας των Κραουνάκη, Νικολακοπούλου, Πρωτοψάλτη. Η Αλκηστις εδώ αποκρυσταλλώνει τη στροφή της με τους δύο φίλους που ξέρει πάντως από παλιά. Είναι το 1985 και όλη η Αθήνα ακούει μετά τον Σεπτέμβρη τον δίσκο «Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ», το «όχημα» που αποβιβάζει μια παρέα νέων τότε δημιουργών στο τερέν του ελληνικού τραγουδιού με συνοπτικές διαδικασίες επιτυχίας.
Οι Λίνα Νικολακοπούλου, Σταμάτης Κραουνάκης, Αλκηστις Πρωτοψάλτη κατασκηνώνουν μια για πάντα στο τότε ρευστό μουσικό πεδίο ενώ λίγο αργότερα με τον σκηνοθέτη Ανδρέα Βουτσινά εισάγουν και τη νέα θεατράλε σκηνική συνθήκη στα live της Αθήνας, μια συνθήκη που ακόμη δεν έχει ξεπεραστεί.
Κι αν πατρίδα μας είναι τα παιδικά μας χρόνια, αυτά είναι και οι μουσικές που εγγράφηκαν μέσα μας από σπίτια που ακόμη είχαν πικ-απ, τα βινύλια και η χρήση τους είχαν ακόμη μια ιερότητα και η κυκλοφορία ενός δίσκου ήταν ακόμη ένα γεγονός αξιοσημείωτο.
ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ «Ο δίσκος είχε χρόνους φυσικής γέννας. Διήρκεσε ακριβώς εννέα μήνες. Εγώ είχα μια τάση τότε να γράψω πράγματα για την Αλκηστη πιο θεατράλε. Ψήγματα αυτής μου της πρόθεσης, βρίσκουμε σε τραγούδια του δίσκου όπως «Ο Γιώργος», «Μπουλούκια», «Ανοιξη». Οφείλω να πω πως η Λίνα ήταν αυτή που επέμεινε να πει η Αλκηστη λαϊκά όπως το ομώνυμο “Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ”. Εγώ είχα στο νου μου μια πιο επίσημη λαϊκή φωνή», θυμάται για «ΤΑ ΝΕΑ» ο Σταμάτης Κραουνάκης που επίσης μας επισημαίνει πως:
«υπήρξε σοβαρή η αισθητική παρέμβαση από τον άνθρωπο που είχε το στούντιο και ήταν αυτός που τον ηχογράφησε: τον Πάνο Δράκο. Για παράδειγμα, όλος ο δίσκος είναι ηχογραφημένος με φθηνό μικρόφωνο των 300 δρχ. αφού όταν η Αλκηστις μπήκε να τραγουδήσει με ένα ακριβό, η υγρασία της φωνής της χανόταν και το ηχόχρωμά της ήταν ωραιοποιημένο.
Η λύση δόθηκε από τον Πάνο Δράκο. Ουσιαστικά, δεν έχει γίνει επεξεργασία στην φωνή», σημειώνει ο συνθέτης. Τι σήμαινε όμως αυτή η δισκογραφική κατάθεση για την εποχή της; «Υπάρχει μια σκοτεινή και μια φωτεινή Ελλάδα στα τραγούδια και όλοι ήλπιζαν σε κάτι καλύτερο. Νομίζω πως ο στίχος “Σε κανένα παραμύθι δεν χωράω” ήταν η προμετωπίδα της εποχής», μας λέει ο Κραουνάκης και στα τέλη Μαρτίου του ’86 ο δίσκος είχε ήδη πωλήσεις άνω των 75 χιλιάδων.
Ο συγκεκριμένος δίσκος αποτέλεσε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του συνθέτη και σχεδόν όλα τα τραγούδια του αγαπήθηκαν και τραγουδήθηκαν πολύ. Και είναι πράγματι ένας ξεχωριστός κύκλος τραγουδιών αυτός σε μουσικό και στιχουργικό επίπεδο. Ο συνθέτης δοκιμάζει με επιτυχία πολλές μουσικές γλώσσες, από μπαλάντες μέχρι βαρύ λαϊκό, από τζαζ μέχρι ανατολίτικες ρεμβαστικές μελωδίες, δείχνοντας μια μεγάλη άνεση να κινείται σε τόσο ετερόκλητα μουσικά μονοπάτια.
Βοηθάει σίγουρα σ’ αυτό και η ευρηματική, εύστοχη και φρέσκια στιχουργία της Νικολακοπούλου, αλλά και του ίδιου του συνθέτη που υπογράφει σε αρκετά τραγούδια τους στίχους. Ο παιχνιδιάρης «Αδωνις», μια ιδέα του Γιώργου Μανιώτη, ήταν μια σάμπα που θύμιζε μουσικούς δρόμους που είχαν να προσεγγιστούν από τα χρόνια του Μανώλη Χιώτη. «Η Μαλάμω», σε ανέκδοτους ως τότε στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, έγινε αμέσως επιτυχία.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτά τα καλά τραγούδια του δίσκου. Το νοσταλγικό “Μαρόκο”, τα σπαρακτικά “Περιπολία” και “Μπουλούκια”, το τρεχάτο ταγκό “Κιβωτός”, η λυτρωτική “Άνοιξη” είναι τραγούδια που εξακολουθούν να κρατούν αγέραστη τη γοητεία τους μετά από χρόνια! Και βέβαια, «Η σωτηρία της ψυχής», το επιτύμβιο κομμάτι του δίσκου, κλασικό από τότε και παντός καιρού. Η Άλκηστις φαίνεται πως με τα τραγούδια αυτά βρίσκει τον πραγματικό της εαυτό.
Τα ερμηνεύει με απόλυτη ταύτιση, τη σφραγίζουν σαν τραγουδίστρια και διαμορφώνουν ένα ανεξίτηλο στίγμα, το οποίο με ευχαρίστηση φαίνεται πως αποφασίζει να κουβαλήσει μαζί της για πολλά χρόνια στη συνέχεια. Και πέραν από το γεγονός πως σήμερα χρόνια μετά, τα τραγούδια εκείνα ακούγονται σαν καινούργια και ταυτόχρονα σαν κλασικά, πάντα θα αποτελούν το αποτύπωμα της δυναμικής ενός ντουέτου του ελληνικού τραγουδιού που συντονίστηκε τότε στο τι θα πει στον κόσμο.
Και εκείνη η δικαιωμένη αίσθηση του Σταμάτη Κραουνάκη πως, όταν γράφονταν τα κομμάτια, «κατάλαβα ότι γραφόταν κάτι για πάντα».
ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ
Από το ξεκίνημα το 1975 με τη συμμετοχή της στην “Τετραλογία” του Δήμου Μούτση ως την μεγάλη επιτυχία δίσκου “Κυκλοφορώ και οπλοφορώ” των Λίνας Νικολακοπούλου και Σταμάτη Κραουνάκη δέκα χρόνια μετά, το 1985 σφράγισε την καριέρα της και ήταν η “Σωτηρία της ψυχής ” μας.
Αν έπρεπε να δώσουμε μόνο έναν χαρακτηρισμό στην Άλκηστις Πρωτοψάλτη, αυτός θα ήταν «αθλήτρια της μουσικής». Και αυτό όχι μόνο γιατί στα εφηβικά της χρόνια διέπρεψε στο στίβο και σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις θα μπορούσε να κάνει μια αξιοθαύμαστη καριέρα, αλλά κυρίως γιατί δεν σταμάτησε ποτέ να αντιμετωπίζει τη μουσική σαν πρωταθλητισμό.
Δουλεύει ασταμάτητα, προετοιμάζεται με μεγάλη συνέπεια πριν από κάθε συναυλία και φροντίζει η φωνή της να είναι πάντα σε άριστη κατάσταση. «Αυτά τα δύο εκατοστά» όπως λέει η ίδια, οι φωνητικές χορδές, που είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός της. Το κοριτσάκι που ήρθε σε ηλικία επτά ετών από την Αλεξάνδρεια και χρειάστηκε να προσαρμοστεί στις αθηναϊκές συνθήκες στην αρχή και αργότερα στην απουσία του πατέρα της, έγινε μια γυναίκα που όλοι θαυμάζουν.
Μια καλλιτέχνις που ξέρει να βλέπει μπροστά, που ξέρει να βγάζει από τους συνεργάτες της τον καλύτερό τους εαυτό. Που ξέρει να δίνει ψυχή σε μουσικές δημιουργίες. Μια ερμηνεύτρια που έχει συμπράξει με τους πιο καταξιωμένους τραγουδιστές του εξωτερικού και έχει ανέβει στις πιο ιστορικές σκηνές του κόσμου.
Η πορεία στο στίβο της Άλκηστις ανακόπτεται μετά τις προτροπές φίλων να ασχοληθεί με το τραγούδι. Η νεαρή Άλκηστις Σεβαστή Αττικιουζέλ, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, πείθεται και πηγαίνει στον Δήμο Μούτση, ο οποίος αμέσως ξεχωρίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φωνής της και πολύ σύντομα ο πρώτος της δίσκος είναι γεγονός.
Το 1975 κυκλοφορεί η «Τετραλογία» σε ποιήματα Καβάφη, Σεφέρη, Ρίτσου και Καρυωτάκη μελοποιημένα από τον Δήμο Μούτση. Και κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα. Και η Αττικιουζέλ που γίνεται κατόπιν ιδέας του Μούτση “Πρωτοψάλτη” συμμετέχει στην ερμηνεία των τραγουδιών του δίσκου μαζί με τους Μανώλη Μητσιά και Χρήστο Λεττονό.
Η πρώτη συναυλία στο Παλαί ντε Σπορ στη Θεσσαλονίκη το 1975 ήταν μόνο η αρχή για μια καριέρα στην οποία οι ζωντανές εμφανίσεις έμειναν στην ιστορία. Ακολουθούν ο Ηλίας Ανδριόπουλος με το «Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες» (ντουέτο με τον Αντώνη Καλογιάννη), ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιάννης Σπανός.
Ο Σταμάτης Κραουνάκης και η Λίνα Νικολακοπούλου
Για πολλούς η πορεία της Πρωτοψάλτη θα ήταν εντελώς διαφορετική αν δεν είχαν βρεθεί στο δρόμο της ο Σταμάτης Κραουνάκης και η Λίνα Νικολακοπούλου.
Από το 1985 και για πολλά χρόνια το θρυλικό τρίο συνεργάζεται δίνοντας στο κοινό αριστουργήματα. Τραγούδια που έμειναν στην ιστορία, δίσκοι που σηματοδότησαν τον ήχο μιας εποχής, ζωντανές εμφανίσεις που άλλαξαν τον τρόπο που η νυχτερινή Αθήνα υποδεχόταν τη μουσική.
Ο δίσκος «Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ» έφερε επανάσταση, για να ακολουθήσουν πολλοί ακόμα εξαιρετικοί, με το «Ανθρώπων έργα» το 1993 να σφραγίζει μια εποχή. Τα κομμάτια που άφησε η συνεργασία με τον Κραουνάκη και τη Νικολακοπούλου συντρόφευσαν δύο γενιές Ελλήνων, που με τη φωνή της ερωτεύτηκαν, αγάπησαν, χώρισαν, ονειρεύτηκαν και τοποθέτησαν τον εαυτό τους σε μια εποχή που όλο άλλαζε.
Η συνεργασία της με το δίδυμο των μεγάλων ελληνικών επιτυχιών έφερε νέα διάσταση στη μουσική της, καθιστώντας αυτό το άλμπουμ ένα σημαντικό πυλώνα στην ιστορία της ελληνικής μουσικής.
«Το 1985 συνεργάζομαι για πρώτη φορά με τον Σταμάτη Κραουνάκη, με τον οποίο γνωριζόμασταν από τα σχολικά χρόνια αλλά δεν το θυμόμασταν!!! Κατά την διάρκεια της συνεργασίας μας από διάφορες περιγραφές ανακαλύψαμε ποιοι… ήμασταν! Από τότε μας συνδέει μία πολύ ειλικρινής φιλία, η οποία μέσα από τις δυσκολίες της ζωής και της τέχνης έγινε ακόμη πιο δυνατή και κρατάει μέχρι σήμερα.
Αυτός ο δίσκος ΚΥΚΛΟΦΟΡΩ ΚΑΙ ΟΠΛΟΦΟΡΩ, είναι η πρώτη ολοκληρωμένη συνεργασία με την Λίνα Νικολακοπούλου και η αφετηρία πολλών θεαμάτων τα οποία θεωρώ ότι έχουν αφήσει την σφραγίδα τους. Τα λόγια της Λίνας με συγκίνησαν πάρα πολύ και ο τρόπος περιγραφής των συναισθημάτων ήταν ένα βέλος που διαπέρασε την καρδιά και την ψυχή μου. Όπως είπα τότε… Το ΚΥΚΛΟΦΟΡΩ ΚΑΙ ΟΠΛΟΦΟΡΩ στοχεύει να είναι τραγούδια για γουόκμαν, για Κυριακές πρωί, με ήλιο και βροχή… για ράδιο-ιδεολόγους και ερασιτέχνες ερωτευμένους…
Έγινε από ένα παράπονο…
Η πρώτη παρουσίαση αυτών των τραγουδιών γίνεται στην Θεσσαλονίκη, στο ΖΟΟΜ. Εκεί συνεργάστηκα για πρώτη φορά με τον Γιάννη Πάριο». Άλκηστις Πρωτοψάλτη
ΠΗΓΕΣ: www.in.gr, www.discogs.com, https://alkistisprotopsalti.gr,https://diskovolos58.blogspot.com,
ΚΑΛΗ ΑΚΡΟΑΣΗ τα τραγούδια ανήκουν σε όποιον τα έχει ανάγκη
