ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΡΒΕΛΗΣ

ΜΗ ΜΟΥ ΛΕΣ ΓΙΑΤΙ ΞΕΧΝΑΩ (ΔΕΝ ΣΕ ΘΈΛΩ ΠΙΑ)
Πρωτότυπος τίτλος: ‘Μη μου λες πως δεν πονάω¨

Στίχοι: Κώστας Σκαρβέλης
Μουσική: Κώστας Σκαρβέλης
Πρώτη ερμηνεία Κώστας Ρούκουνας & Γιώργος Κάβουρας 1937
Odeon Ελλάδος GA 7062 (Go 2799) ΜΗ ΜΟΥ ΛΕΣ ΠΩΣ ΔΕΝ ΠΟΝΑΩ.JPG (2.19 MiB)

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ, ΡΕΝΑ ΝΤΑΛΙΑ 1955

78ρης στην Ελληνοαμερικανικη Nina Record 627 / N-293 ¨ Δεν σε θέλω πιά ¨ 1955

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ (βίντεο)

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΧΑΡΙΣ ΑΛΕΞΙΟΥ

ΜΗ ΜΟΥ ΛΕΣ ΓΙΑΤΙ ΞΕΧΝΑΩ (ΔΕΝ ΣΕ ΘΕΛΩ ΠΙΑ)
Μη μου λες γιατί ξεχνάω
κι απ’ το σπίτι δεν περνάω
δε σε θέλω πια, να ξέρεις, άλλη αγαπώ
άλλη θέλει η καρδιά μου, γι’ άλληνε πονώ

Όταν σου `λεγα με πονο
“χανομαι για σένα, λιώνω”
έριχνες τα μάτια σου, μικρή μου, χαμηλά
κοίταζες να παρεις κάποιου άλλου τα φιλιά

Ήσουνα ξελογιασμένη
και με άλλονε μπλεγμένη
Τώρα κλαις, δε σε λυπάμαι ούτε σε πονώ
την καρδιά μου θα την κάνω πέτρα σαν βουνο

Δε με μέλει κι αν θα πάθεις
θα πονέσεις για να μάθεις
κι οταν αλλον αγαπησεις, να μην τον γελάς
θα σ’ αφήσει και εκείνος πάλι να πονάς

ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΡΒΕΛΗΣ 1880 – 1942 Βιογραφικά στοιχεία
Ο Κώστας Σκαρβέλης γεννήθηκε το 1880 στην Κωνσταντινούπολη από εύπορους γονείς. Ο πατέρας του ονομαζόταν Παντελής Σκαρβέλης. Από την παιδική του ακόμα ηλικία, οι γονείς του υπήρξαν χωρισμένοι, ενώ η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε και γέννησε τρία χρόνια αργότερα από τη γέννηση του, την ετεροθαλή αδελφή του Κώστα Σκαρβέλη, τη Μαγδαληνή Χαλά (Κουνάδης,2003) Αν και προερχόμενος από εύπορη οικογένεια, τα παιδικτου χρόνια, με βάση τα λεγόμενα για την εποχή εκείνη, ήταν δύσκολα. Ξεκίνησε να ασχολείται με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία. Λέγεται πως ήταν ένας πολύ ταλαντούχος κιθαρίστας από παιδί ακόμα και πριν φύγει από την Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρέμεινε μέχρι την ηλικία των δεκαεπτά. Με τη συμπλήρωση δεκαοχτώ χρόνων ζωής, φυγαδεύτηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου καταφέρνοντας έτσι να αποφύγει την κατάταξη του στον τουρκικό στρατό. Από τον τόπο που πέρασε τα παιδικά του χρόνια έφυγε χωρίς να έχει μάθει την ελληνική γραφή. Το στοιχείο αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον αν αναλογιστεί κανείς ότι σχεδόν όλοι οι στίχοι των τραγουδιών του ανήκουν στον ίδιο. Λέγεται, μάλιστα, πως ο Σκαρβέλης, πολλές φορές, σταματούσε τον περαστικό κόσμο που συναντούσε στο δρόμο, προκειμένου να αποτυπώσει στο χαρτί τα στιχάκια που σκάρωνε για τα τραγούδια που έγραφε. Μέχρι την ηλικία των τριάντα πέντε χρόνων, δεν υπάρχουν σωζόμενες πληροφορίες για τη σχέση της ζωής του με τη μουσική και επομένως δεν έχουμε κάποια διασταυρωμένη πληροφορία για την ενασχόληση του με τη μουσική. Το 1915, και λίγο πριν το μεγάλο κύμα της μετανάστευσης των Ελλήνων στην ηπειρωτική Ελλάδα, εξαιτίας της Μικρασιατικής καταστροφής, ο Κώστας Σκαρβέλης εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην πόλη των Αθηνών. Εκεί άρχισε να βγάζει τα προς το ζην για να ζήσει, εξασκώντας το επάγγελμα του τεχνίτη στην κατασκευή υποδημάτων πολυτελείας.

Odeon Ελλάδος GA 7062 (Go 2799) ΜΗ ΜΟΥ ΛΕΣ ΠΩΣ ΔΕΝ ΠΟΝΑΩ.1937

Σημείωση: Είναι το πρώτο ρεμπέτικο τραγούδι που πέρασε από τη Μεταξική λογοκρισία

Με τον ερχομό των Μικρασιατών στην Ελλάδα το 1923, ο Σκαρβέλης γνώρισε πολλούς μουσικούς και κάπως έτσι ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα ως μουσικός και συγκεκριμένα ως κιθαρίστας. Ο ίδιος μπόρεσε σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα να εδραιωθεί στα μουσικά δρώμενα της πόλης, καταφέρνοντας να έχει παίξει σχεδόν σε όλα τα γνωστά μουσικά κέντρα της Αθήνας. Τα επόμενα χρόνια, και συγκεκριμένα το 1925, το όνομά του άρχισε να μπαίνει στις πρώτες δισκογραφικές δουλειές που ξεκινούσαν εκείνη την περίοδο στην πρωτεύουσα. Όπως αναφέρει ο Γιάννης Παπαϊωάννου στην αυτοβιογραφία του, ο Σκαρβέλης υπήρξε ένας διαβασμένος μουσικός και έπαιζε για τα τραγούδια που ηχογραφούσε η δισκογραφική εταιρεία Columbia (Παπαϊωάννου,1982). Στο ίδιο βιβλίο, ο Παπαϊωάννου μάς δίνει ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο για τον Κωνσταντινουπολίτη συνθέτη, λέγοντας τα εξής: “Ο Σκαρβέλης έπαιζε κιθάρα στους πιο πολλούς δίσκους, έπαιζε με τα δάχτυλα, χωρίς πένα.”

78ρης στην Ελληνοαμερικανικη Nina Record 627 / N-293 ¨ Δεν σε θέλω πιά ¨ 1955

Εδώ ο Γιάννης Παπαιωάννου με τη Ρένα Ντάλια δίνουν άλλη έκταση στο τραγούδι. Το απογειώνουν. Κατά μία εκδοχή, η ετεροθαλής αδελφή του Κώστα Σκαρβέλη, Μαγδαληνή Χαλά, πριν πεθάνει μεταπολεμικά, μεταβιβάζει τα πνευματικά δικαιώματα στον Γιάννη Παπαϊωάννου ( γι αυτό και στο δίσκο αναγράφεται ως δημιουργός ο Γιάννης Παπαϊωάννου).

Οι πρώτες δικές του συνθέσεις («Μαρουσιώτισσα», «Τα μαύρα μάτια» με τραγουδιστή τον Αντώνη Νταλγκά) εμφανίζονται με τη γαλλική εταιρεία Pathe το 1928 ενώ η φωνή του αποτυπώθηκε σε δίσκους της γερμανικής Polydor. Από το 1930 αναλαμβάνει την καλλιτεχνική διεύθυνση της Ελληνικής Columbia θέση στην οποία παραμένει μέχρι το 1941. Έτσι καταγράφεται στην ιστορία της δισκογραφίας ως ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής της. Μπορούμε, κάλλιστα, να πούμε πως, ο ίδιος, μαζί με κάποιους ακόμα μουσικούς που διετέλεσαν καλλιτεχνικοί διευθυντές των εταιρειών της εποχής εκείνης (Περιστέρης, Τούντας, Σέμσης, Δραγάτσης), και ηγηθηκαν στο χώρο του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, διαμόρφωσαν, σε πολύ μεγάλο βαθμό, το μουσικό ύφος και την αισθητική των τραγουδιών της Ελλάδας την περίοδο του Μεσοπολέμου, δηλαδή τη δεκαετία του 1920 και του 1930. Η συμμετοχή του Σκαρβέλη σε ορχήστρες της εποχής εκείνης είναι πληθώρα, τόσο ως δημιουργός, όσο και ως μαέστρος και κιθαρίστας άλλων δημιουργών, όπως του Μάρκου Βαμβακάρη, του Σπύρου Περιστέρη και πολλών άλλων. Σήμερα διασώζονται λίγα λιγότερα από 170 ηχογραφημένα τραγούδια στο όνομά του τα οποία ερμηνεύτηκαν από τους μεγαλύτερους τραγουδιστές του μεσοπολέμου, όπως ο Κώστας Νούρος, η Μαρίκα Φραντζεσκοπούλου (Τιλίτισσα), η Ρίτα Αμπατζή, η Ρόζα Εσκενάζυ, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Κώστας Τσανάκος, ο Αντώνης Νταλγκάς, ο Γρηγόρης Ασίκης, ο Κώστας Ρούκουνας, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Απόστολος Χατζηχρήστος, ο Ευάγγελος Σωφρονίου, ο Ζαχαρίας Κασιμάτης κ.ά. Όμως, εκείνος που ταύτισε τη φωνή του με τις εξαίρετες μελωδίες και τους στίχους του Κώστα Σκαρβέλη ήταν ο Γιώργος Κάβουρας, είναι αυτός ο οποίος έχει συνδέσει το όνομά του μαζί του καθώς την περίοδο 1935-1941 γραμμοφώνησε πάνω από πενήντα τραγούδια του. Το 1941 είναι η χρονιά που ηχογραφουνται τα τελευταία του τραγούδια.

Ο Κώστας Παπαγεωργίου τον Μάρτιο του 2022 εξέδωσε το βιβλίο του με τίτλο: «Κώστας Σκαρβέλης, το έργο του».

Ο Κώστας Σκαρβέλης έφερε το ψευδώνυμο “Παστουρμάς”, το οποίο του είχαν προσάψει οι φίλοι και συνεργάτες του, καθότι λέγεται πως ο ίδιος ήταν λάτρης του καλού φαγητού και ιδιαίτερα του παστουρμά. Ένα άλλο όνομα, το οποίο είναι ταυτισμένο με τον ίδιο, είναι το ονοματεπώνυμο Ιωάννης Καραμαούνας. Ορισμένα τραγούδια του Σκαρβέλη, εμφανίζονται ως συνθέσεις του Ιωάννη Καραμαούνα, ο οποίος ήταν σύζυγος της ετεροθαλούς αδελφής του και στο όνομα του οποίου ανήκουν τα πνευματικά δικαιώματα κάποιων τραγουδιών του. Το γεγονός αυτό υπήρξε καθοριστικό για την έκβαση της έρευνας που έκανε ο Παναγιώτης Κουνάδης, αποτέλεσμα της οποίας είναι τα περισσότερα βιογραφικά στοιχεία που γνωρίζουμε σήμερα για τον Κώστα Σκαρβέλη. Ο τραγουδοποιός από την Κωνσταντινούπολη δεν άντεξε στα χρόνια της κατοχής και πέθανε το πρωί της 8ης Απριλίου του 1942 στο εργαστήρι του που ήταν στο καμαράκι της ταράτσας της διώροφης οικίας της Ιερεμίου Πατριάρχου άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 62 ετών, από την πείνα. Το πιστοποιητικό θανάτου αναφέρει «θάνατος εξ οιδήματος εξ υποσιτισμού» και ετάφη σε ομαδικό τάφο στο Τρίτο Νεκροταφείο στη Νίκαια.
ΠΗΓΕΣ: https://stixoi.info, https://docplayer.gr, https://rebetiko.sealabs.net, www.iellada.gr, www.tralala.gr, https://synergathss.blogspot.com

ΚΑΛΗ ΑΚΡΟΑΣΗ τα τραγούδια ανήκουν σε όποιον τα έχει ανάγκη