Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ 2002 ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ

ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ, ΜΑΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ

Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Ερμηνεία: Χρήστος Θηβαίος
CD, Album “Ο Άμλετ Της Σελήνης” 2002

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ (Ζωντανά)

Ζωντανά στην εκπομπή του Alpha ” Στην υγειά μας ” 11/2/2017
Στο πιάνο ο συνθέτης Θάνος Μικρούτσικος

ΣΤΙΧΟΙ: ΜΑΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ

Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ
(Μνήμη Γιώργου Χειμωνά)
Ξεγέλασες τους ουρανούς με ξόρκια μαύρη φλόγα
Πως η ζωή χαρίζεται χωρίς ν’ ανατραπεί
Κι όλα τα λόγια των τρελών που ήταν δικά μας λόγια
Τα μάγευες με φάρμακα στην άσωτη σιωπή

Πενθούσες με τους έρωτες γυμνός και μεθυσμένος
Γιατί με τους αθάνατους είχες λογαριασμούς
Τις άριες μιας όπερας τραύλιζες νικημένος
Μιας επαρχίας μαθητής μπροστά σε δυο χρησμούς

Τι ζήλεψες τι τα ‘θελες τα ένδοξα Παρίσια
Έτσι κι αλλιώς ο κόσμος πια παντού είναι τεκές
Διεκδικούσες θαύματα που δίνουν τα χασίσια
Και παραισθήσεις όσων ζουν μέσα στις φυλακές

Και μια βραδιά που ντύθηκες ο Άμλετ της Σελήνης
Έσβησες μ’ ένα φύσημα τα φώτα της σκηνής
Και μονολόγους άρχισες κι αινίγματα να λύνεις
Μιας τέχνης και μιας εποχής παλιάς και σκοτεινής

CD, Album “Ο Άμλετ Της Σελήνης” 2002

“Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ”
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ (9/2002)
“Κυκλοφορεί από τη MINOS-EMI το νέο CD Ο Άμλετ Της Σελήνης σε μουσική του Θάνου Μικρούτσικου και ερμηνεία του Χρήστου Θηβαίου. Τους στίχους υπογράφουν καταξιωμένοι στιχουργοί, που έχουν προσφέρει τα μέγιστα στο σοβαρό ελληνικό τραγούδι, αλλά και νεώτεροι, που έχουν δώσει, ήδη, ικανό δείγμα γραφής.

Περιλαμβάνει 13 τραγούδια. 11 καινούργια σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, Οδυσσέα Ιωάννου, Γιώργου Κακουλίδη, Κώστα Λαχά και Τζένης Μαστοράκη και δύο, το Song-Blues και το Κοντρόλ, που ο συνθέτης είδε με νέα ματιά, σε στίχους Κώστα Τριπολίτη. Το ομώνυμο του δίσκου τραγούδι είναι αφιερωμένο, απ’ τον Μάνο Ελευθερίου και τον συνθέτη, στη μνήμη του Γιώργου Χειμωνά.

Ο Θάνος Μικρούτσικος επέλεξε ένα νέο τραγουδοποιό να ερμηνεύσει τα τραγούδια του. Προσέγγισε τον Χρήστο Θηβαίο μέσα από την απόλυτη γνώση και εκτίμηση της μέχρι τώρα δουλειάς του. Χρησιμοποιώντας δημιουργικότητα την εμπειρία του, ανακάλεσε το δυναμισμό στις μελωδικές γραμμές της πρώιμης συνθετικής του περιόδου και μας εμφάνισε τραγούδια επίκαιρα, σύγχρονα, αλλά και σίγουρα ανεξίτηλα.

Ο Χρήστος Θηβαίος αποδυόμενος τον τρισδιάστατο ρόλο του τραγουδοποιού έκανε κάθετη βουτιά στη μουσική του Θάνου Μικρούτσικου, γεύτηκε την ουσία των λέξεων των στιχουργών και με την ψυχή και τη φωνή του, άλλοτε λυρικός, άλλοτε δυναμικός και κάποιες φορές σπαραχτικός, έφτασε στο βάθος των τραγουδιών και τα ανέδειξε. Ο δίσκος ετοιμάστηκε διαρκούσης της περιοδείας τους σε όλη την Ελλάδα, από τον Ιανουάριο μέχρι τώρα”.

Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ – ΘΑΝΟΥ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΥ
Αισθάνομαι πραγματικά ευτυχισμένος με τον “Άμλετ της Σελήνης”, μια εργασία απελευθερωμένη από οποιεσδήποτε συμβάσεις, σε μια εποχή στην οποία κυριαρχεί η τυποποίηση, το μπανάλ, η ευτέλεια. Σε μιά εποχή όπου τα πάντα προσδιορίζονται από την εικόνα, ή καλύτερα όλα μετατρέπονται σε εικόνα.

Και τελικά η μεγάλη ζημιά δε γίνεται μόνο από την κρυφή κάμερα, αλλά κυρίως από τη φανερή κάτω από τις ευλογίες όλων μας. Θέλω να ευχαριστήσω τους σπουδαίους ποιητές και στιχουργούς οι οποίοι μου χάρισαν εξαιρετικά κείμενα και μου έδωσαν έτσι τη δυνατότητα να κινηθώ -αφού τα κείμενα το απαιτούσαν- σε διαφορετικές φόρμες από τη μία άκρη του μουσικού φάσματος στην άλλη.

Είναι λοιπόν για μένα ιδιαίτερη τιμή που μελοποίησα στίχους του Μάνου Ελευθερίου, της Τζένης Μαστοράκη, του Γιώργου Κακουλίδη, του Κώστα Λαχά, του Οδυσσέα Ιωάννου και επανεξέτασα μουσικά στίχους του Κώστα Τριπολίτη. Οι μουσικοί που έπαιξαν σ’ αυτά τα τραγούδια έκαναν εξαιρετική δουλειά.

Ειδικά τα παιδιά με τα οποία συνεργάζομαι τον τελευταίο χρόνο, δούλεψαν με πάθος αλλά και με ακρίβεια, ταυτίστηκαν με το υλικό μου, πάσχισαν, τα έδωσαν όλα. Τους έχω στην καρδιά μου……….(όλα τα ονόματα των μουσικών και των συνεργατών του Θ.Μικρούτσικου στο ένθετο βιβλιαράκι του CD). Αφησα τελευταίο τον Χρήστο Θηβαίο.

Τον θεωρώ έναν από τους σημαντικότερους τραγουδοποιούς στο Ελληνικό τραγούδι, παρά τα λίγα χρόνια ενασχόλησής του με αυτό……….. Εγώ λοιπόν πήρα τη φωνή του, άλλοτε λυρική, άλλοτε δυναμική, κάποιες φορές σπαρακτική κι αυτός ανέδειξε τα τραγούδια μου, αφού προηγουμένως με συγκινητικό τρόπο έκανε κάθετη βουτιά στη μουσική μου.

Η δουλειά αυτή του οφείλει πολλά και εγώ τον ευχαριστώ και θα τον έχω πάντα στην καρδιά μου. Τον “Άμλετ της Σελήνης” ο Μάνος Ελευθερίου και εγώ το αφιερώνουμε στη μνήμη του Γιώργου Χειμωνά. Θάνος Μικρούτσικος. Ενορχήστρωση – Διεύθυνση : Θάνος Μικρούτσικος.

Ο ΑΜΛΕΤ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ: Η ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ
Η ιστορία πίσω από ένα μεγάλο τραγούδι
Ο Άμλετ της Σελήνης είναι ένα τραγούδι που έκανε γνωστό με την ερμηνεία του ο Χρήστος Θηβαίος. Τους εξαιρετικούς στίχους έγραψε ο Μάνος Ελευθερίου και τους απογείωσε μελοποιώντας τους ο Θάνος Μικρούτσικος. Πολλοί σιγοτραγούδισαν τους παραπάνω στίχους και αρκετοί έκαναν εικασίες για το νόημα του τραγουδιού και για το πρόσωπο στο οποίο πιθανόν να αναφέρεται ο στιχουργός.

Η απάντηση βρίσκεται στο τεύχος 109 (Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2000) του περιοδικού «Οδός Πανός», όπου δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το ποίημα του Μάνου Ελευθερίου «Ο Άμλετ της Σελήνης». Κάτω από τον τίτλο του ποιήματος αναγράφεται η φράση «Μνήμη Γιώργου Χειμωνά». Το συγκεκριμένο τεύχος ήταν αφιερωμένο στον πεζογράφο Γιώργο Χειμωνά* που απεβίωσε στο Παρίσι εκείνη την χρονιά (2000) σε ηλικία 62 ετών.

Ο εκδότης του περιοδικού “Οδός Πανός”, Γιώργος Χρονάς, αποφάσισε να κυκλοφορήσει, τεύχος αφιερωμένο στον Γιώργο Χειμώνα με αφορμή τον θάνατό του και ζήτησε και από τον Μάνο Ελευθερίου να γράψει κάτι. Ο Μάνος Ελευθερίου εμπνεύστηκε τον Άμλετ της Σελήνης από τη ζωή του Γιώργου Χειμωνά: “Τί ζήλεψες τι τα ’θελες τα ένδοξα Παρίσια” [ο Χειμωνάς ζούσε στο Παρίσι]. Οι στίχοι περιγράφουν κάποιον που δεν συμβιβάζεται με την καθημερινή ζωή και κυνηγά το ανέφικτο.

Η αναφορά στον Άμλετ γίνεται επειδή ο Γιώργος Χειμωνάς είχε μεταφράσει τον Άμλετ του Σαίξπηρ. [Shakespeare, William, 1564-1616. Άμλετ : Πρίγκιπας της Δανίας: Δράμα σε πέντε πράξεις και είκοσι σκηνές / Ουίλλιαμ Σαίξπηρ · μετάφραση Γιώργος Χειμωνάς. – 9η έκδ. – Αθήνα : Κέδρος, 2000].

Από τον Άμλετ όμως, εμπνεύστηκε και ο ίδιος ο Μάνος Ελευθερίου που έγραψε το βιβλίο «Ο πατέρας του Άμλετ» [1η έκδ. – Αθήνα : Μικρή Άρκτος, 2017].
Όπως ο ίδιος ο Μάνος Ελευθερίου έχει πει σε συνέντευξη του σχετικά με το τι συμβολίζει ο Άμλετ για τον ίδιο:

Ήταν ένα πρόσωπο που μού είχε γίνει ψύχωση για ένα μεγάλο διάστημα. Ξέρω απ’ έξω κι όλους τους μονολόγους από τότε που ήμουν μαθητής στη Δραματική Σχολή. Είναι ένα από τα μεγάλα αριστουργήματα των αιώνων. Αλλά δεν είναι το μοναδικό έργο που με έχει τινάξει στον αέρα. Οι αρχαίοι τραγικοί πρώτα-πρώτα, οι Οιδίποδες του Σοφοκλή. Εκεί τα πράγματα είναι πολύ άγρια. Βεβαίως ο Σαίξπηρ είναι ισάξιος με τους αρχαίους τραγικούς μας. Ο Άμλετ της Σελήνης, λοιπόν, στους στίχους του Μάνου Ελευθερίου είναι ο Γιώργος Χειμωνάς.

Επίσης, ο Χρήστος Θηβαίος είχε δώσει μια πολύ ενδιαφέρουσα ερμηνεία για τους στίχους του συγκεκριμένου τραγουδιού: “Η πιο εντυπωσιακή μορφή στην ιστορία του ανθρώπου, – και που την έχει περιγράψει πολλή φανταχτερή ο Μάνος Ελευθερίου, στο τραγούδι «Ο Άμλετ της Σελήνης» (στη μνήμη του Γιώργου Χειμωνά) και είναι τιμή μου που το τραγούδησα – που είναι η μορφή του λυπημένου με αυτή τη μορφή ενός υπέροχου ανθρώπου, του ανθρώπου που θέλει να υπερβεί την καθημερινότητα του.

Αυτό ακριβώς το υπερβολικό είναι αυτό, που μένει στην τέχνη. Αυτό το διαφορετικό. Αυτό το υπέρλαμπρα στολισμένο είτε είναι από αίμα είναι από αστερόσκονη, κι αυτό είναι πραγματική τέχνη. Κάτι το οποίο δεν είναι ακριβώς βίωμα αλλά είναι ένα μέλλον το οποίο καταγράφουμε εμείς για να διδάξουμε τους άλλους αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό πάνω απ’όλα. Να τον διδάξουμε όνειρο.”

Ο Γιώργος Χειμωνάς με τη σύζυγο του Λούλα Αναγνωστάκη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ
Ο Γιώργος Χειμωνάς (1938 – 2000) ήταν Έλληνας πεζογράφος, που εμφανίστηκε στον χώρο της λογοτεχνίας τη δεκαετία του 1960. Ήταν σύζυγος της Λούλας Αναγνωστάκη.
Γεννήθηκε στην Καβάλα το 1938 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε Ιατρική. Μεταπτυχιακές σπουδές έκανε στο Παρίσι. Εκεί πήρε τις ειδικότητες του νευρολόγου, του ψυχιάτρου και του νευροψυχολόγου.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα και διορίστηκε στην έδρα της Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ίδρυσε το Νευροψυχολογικό Εργαστήριο της Κλινικής και έγινε διευθυντής του με καθήκοντα νοσηλευτικά, ερευνητικά και εκπαιδευτικά. Πρωτοπαρουσιάστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1960 με το αφήγημά του “Ο Πεισίστρατος” που δημοσιεύτηκε στη Θεσσαλονίκη και κέρδισε το Λογοτεχνικό Βραβείο του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Εξέδωσε πεζογραφήματα, μετέφρασε κλασικούς και έγραψε το λιμπρέτο της όπερας Πυλάδης που ανέβηκε στο Μέγαρο Μουσικής σε σκηνοθεσία και σκηνογραφία Διονύση Φωτόπουλου και μουσική Γιώργου Κουρουπού. Έφυγε από τη ζωή στις 27 Φεβρουαρίου 2000, στο Παρίσι, σε ηλικία 62 ετών. Έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ιταλικά και τα γερμανικά.

Έργα του: Πεζά: Πεισίστρατος (1960), Η εκδρομή (1964), Μυθιστόρημα (1966), Ο Γιατρός Ινεότης (1974), Ο γάμος (1974), Ο αδελφός (1975), Οι χτίστες (1979), Τα ταξίδια μου (1984), Ο εχθρός του ποιητή (1990). Δοκίμια: Έξι μαθήματα για το λόγο (1984), Ο χρόνος και το σύμβολο (1985), Η δύσθυμη Αναγέννηση (1987). Μεταφράσεις: Ηλέκτρα Σοφοκλή (1984), Βάκχες Ευριπίδη (1985), Άμλετ Σαίξπηρ (1989), Μήδεια Ευριπίδη (1989).

Τα γραπτά του διερευνούν ψυχαναλυτικά τις εσωτερικές πτυχές της συνείδησης και διακρίνονται για τη νεωτερική τους γραφή καθώς και για πολλά δάνεια στοιχεία από το αντιμυθιστόρημα, όπως η επίπεδη γραφή ή η έλλειψη διαλόγων. Όπως λέει χαρακτηριστικά γι΄αυτόν ο καθηγητής Λίνος Πολίτης, είναι «ένας συγγραφέας που δε διαβάζεται εύκολα».

Γράφει ο φιλόλογος-κριτικός λογοτεχνίας, Γιώργος Παγανός: «Το ύφος του είναι πολυφωνικό. Οικειώνεται μορφές και εκφραστικά ύφη από πολλές πηγές, προπάντων απλώνει τις ρίζες του βαθιά στο πολιτιστικό υπέδαφος, κυρίως το ελληνικό. […]Τα κείμενα του Γ. Χειμωνά συνιστούν την ακρότατη περίπτωση μοντερνισμού στο χώρο της αφηγηματικής τέχνης· είναι το όριο του λόγου ως οργάνου για την έκφραση της ανθρώπινης εμπειρίας· κάτι ανάμεσα στο λεκτό και στο άρρητο.

Ο λόγος του Χειμωνά δεν είναι αποκλειστικά και μόνο μέσο για την έκφραση της εμπειρίας, αλλά μεταμορφώνεται σε λόγο-εμπειρία· είναι το περιέχον και συνάμα το περιεχόμενο, το όχημα της ιδέας και η ιδέα, ο δράστης και η δράση. Η κριτική προσέγγιση των κειμένων του είναι πράξη παράτολμη. Μοιάζει με κατάδυση σε βαθιά νερά, από όπου η ανάδυση δεν είναι καθόλου σίγουρη.»

Η τελευταία συνέντευξη του Γιώργου Χειμωνά
στον Αλέξη Σταμάτη (LIFO TEAM 1.6.2018) (αποσπάσματα)
«Δεν θεωρώ πως αμέλησα καμιά υποχρέωσή μου απέναντι στο πλατύ κοινό. Ασφαλώς και πρέπει ένας συγγραφέας να επικοινωνεί με το κοινό του. Και μάλιστα μέσα από εφημερίδες, κάτι που δεν θα έλεγα για την τηλεόραση. Είναι ένα είδος απολογίας εκ μέρους του, μια απολογία ίσως επηρμένη. Μιλάω φυσικά για συγγραφείς που πιστεύουν σε αυτό που κάνουν και δίνουν την ψυχή τους στη γραφή.

Όμως, υπάρχει μια παρανόηση σχετικά με την περίπτωσή μου. Με θεωρούν σιωπηλό, σκοτεινό, κρυπτικό, δυσνόητο…»
«Θα παραφράσω την περιβόητη φράση του Τσαρούχη. «Στην Ελλάδα είσαι ό,τι σε δηλώσουν». Μπαίνει μια στάμπα. Σε μένα η στάμπα είναι καλειδοσκοπική. Οι πεζογράφοι με θεωρούν ποιητή, οι ποιητές πεζογράφο, οι γιατροί λογοτέχνη, οι Καβαλιώτες Θεσσαλονικέα, οι Θεσσαλονικείς Αθηναίο, οι Αθηναίοι Θεσσαλονικέα και Καβαλιώτη… Στα μαθήματα Νευροψυχολογίας που έκανα στους τελειόφοιτους, ήμουν γι’ αυτούς ένας ποιητής που ασχολείται με τη Νευρολογία…»

«Τις μεταφράσεις δεν τις ξεχωρίζω από το πρωτογενές μου έργο. Είναι μια μεταφορά του μεγάλου, ξένου ποιητικού λόγου στην ελληνική γλώσσα κι επίσης το διύλισμα του αρχαίου ελληνικού λόγου στα νέα ελληνικά. Εδώ τώρα συμβαίνουν πολλές παρεξηγήσεις. Κάποιοι πιστεύουν ότι προσαρμόζω τα ξένα κείμενα στη δική μου φωνή. Έγινε ολόκληρη ιστορία για τον Μάκβεθ από ανθρώπους που δεν ξέρουν να διαβάζουν. Ο Μάκβεθ είναι το πιο δύστροπο έργο του Σαίξπηρ.

Ως μεταφραστής όφειλα να βγάλω κάποια πράγματα στην επιφάνεια, όπως και στις τραγωδίες, όπου η επιφάνεια είναι συχνά απλοϊκή, σχεδόν μελοδραματική. Ο μεταφραστής πρέπει να εξορύξει από το κείμενο εκείνο που θα ισχύσει για το σημερινό δραματικό ασυνείδητο. Αυτό σημαίνει ότι είσαι υποχρεωμένος να «αυθαιρετήσεις», αναλύοντας, πολλαπλασιάζοντας ή και αφαιρώντας στίχους για να βγει η εν τω βάθει ποιητική ουσία.

Η ποίηση αυτό ακριβώς κάνει: κωδικοποιεί αυτό το κρυπτικό στοιχείο κι εδώ έγκειται η θεολογική πλευρά. Υπάρχει ένα είδος μαγείας, πρωτόγονης σκέψης και γι’ αυτό ακριβώς μάς αγγίζουν αυτά τα κείμενα. Ο Σαίξπηρ θα πρέπει να ήξερε αλχημεία».
ΠΗΓΕΣ: www.discogs.com, https://stixoi.info, www.musiccorner.gr, www.musical.gr, www.dinfo.gr, www.lifo.gr,

ΚΑΛΗ ΑΚΡΟΑΣΗ τα τραγούδια ανήκουν σε όποιον τα έχει ανάγκη