ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ
ΠΕΣ ΜΟΥ ΠΑΠΠΟΥ
Στίχοι: Άκης Πάνου
Μουσική: Άκης Πάνου
Πρώτη εκτέλεση: Άκης Πάνου
Φωνητικά: Θοδωρής Παπαδόπουλος, Μάριος
1 Vinyl, 7″, 45 RPM, Single
” Πες Μου Παππού(Πρόβα) / Πριν Τώρα Πάντα (Πρόβα) ” 1985
2 Vinyl, LP, Album ” Επειγόντως ” 1989
ΕΡΜΗΝΕΊΑ: ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ (στο στούντιο) 1985
Φωνητικά: Θοδωρής Παπαδόπουλος, Μάριος
Πες μου παππού
Άκης Πάνου Θοδωρής Παπαδόπουλος, Μάριος
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ
Ζωντανά στο κεντρο “Επειγόντως” (Video – Live) 1989
ΠΕΣ ΜΟΥ ΠΑΠΠΟΥ
Πες μου παππού, πες μου παππού
αυτός ο κόσμος πάει που
και του δικού σου του σκοπού
μάθε μου την αξία
Να σε συλλάβω δεν μπορώ
μυαλό δεν έχω κοφτερό
ήμουνα κι έμεινα μωρό
στην κυριολεξία
Πές μου γιαγιά, πες μου γιαγιά
γιατί αν δεν έχουμε μαγιά
ό,τι κι αν κάνουμε γιαγιά
η ζύμη δε φουσκώνει
Και πες μου σε παρακαλώ
όταν το αλεύρι είναι καλό
πως αβγαταίνει το κιλό
και βγαίνουνε δυο τόνοι
Πες μου μπαμπά, πες μου μπαμπά
τον κόσμο με τον αραμπά
τον κόσμο με τον αραμπά
γιατί να τον ταράξεις
Τώρα δεν πιάνεται μπαμπά
πετάει τρέχει κολυμπά
μ’ ένα λαχάνιασμα μπαμπά
στη σκέψη και στις πράξεις
Πες μου μαμά, πες μου μαμά
γιατί όταν πάω σινεμά
ενώ αλλάζω σινεμά
το έργο δεν αλλάζει
Έρχεται ο άγριος μαμά
για νταηλίκι κι αχταρμά
ψήνει τον ήμερο μαμά
τον τρώει και ησυχάζει
Πέστε μου όλοι σας καλέ
πώς κάνουνε στο κυριλέ
πώς κάνουνε στο κυριλέ
τα πάντα οι μεγάλοι
Και τα στραβόμοιρα καλέ
τα κρύβουν σε Γεντί Κουλέ
έτσι και κάψουν ναργιλέ
και στρώσουνε κεφάλι
να χαχανίσουν τη ζωή
και τούτη κι όποια άλλη
1 Vinyl, 7″, 45 RPM, Single
“Πες μου παππού / Πριν τώρα πάντα” 1985
Το 1985 ο Άκης Πάνου θα κάνει κάτι μοναδικό για τα παγκόσμια δεδομένα. Θα κυκλοφορήσει ένα δισκάκι 45 στροφών με τον τίτλο “ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ 100% ΠΡΟΒΑ” και θα συμπεριλάβει σε αυτό δύο τραγούδια του, το «Πες μου Παππού» και το «Πριν, τώρα, πάντα», τα οποία ηχογράφησε και ερμήνευσε μόνος του, παίζοντας τη μουσική με όργανα που κατασκεύασε ο ίδιος.
Ο Μανώλης Ρασούλης είπε για αυτό το δισκάκι ότι πρέπει να μοιράζεται δωρεάν στους τουρίστες ως δείγμα πολιτισμού.
Το 1989, μετά από παρότρυνση του Μανώλη Ρασούλη αποφασίζει να επιστρέψει στο πάλκο σε κοινές εμφανίσεις σε κέντρο. Στο κέντρο «Επειγόντως» στην Κυψέλη, του Βασίλη Σαλούστρου, ήταν ένα στέκι της εποχής και όχι μόνο για τους Κυψελιώτες, κάτι που κατάφερε να συμβεί και πάλι ο Μανώλης Ρασούλης, τελικά ένας πολύ καλός του φίλος. Σε αυτές τις εμφανίσεις ιδιαίτερη εντύπωση κάνει ο τρόπος στησίματος της ορχήστρας χωρίς καθόλου χώρο στην πίστα και βάζοντας καθήμενους τους μουσικούς μπροστά και τους τραγουδιστές πίσω.
Και παρότι δεν ήταν δα και μεγάλος σε ηλικία τότε, γεννημένος το 1933 ήταν στα 56 του χρόνια, οι νεότεροι του ζητάνε να τους τραγουδήσει εκείνο το «Πες μου παππού» από έναν αρχιτέκτονα επιτυχιών, σε μια εποχή που πήγαινε να ξεκληριστεί το παλιό καλό λαϊκό τραγούδι, προς χάριν της νέας πίστας, των μπουζουκιών και των σκυλάδικων, όπως είχε αρχίσει να συμβαίνει εκείνη τη δεκαετία.
Για την οποία πίστα, και νύχτα, ο Άκης Πάνου είχε αποχωρήσει πριν από 31 χρόνια, το 1958. Για να υπηρετήσει τα πιστεύω του, αλλά μέσα από το τραγούδι κι όπως ο ίδιος το είχε μέσα στην ψυχή του.
2 Vinyl, LP, Album ” Επειγόντως ” 1989
ΔΙΣΚΟΣ: ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ 1989
Παραγωγή : ΣΕΙΡΙΟΣ
«Ο δίσκος πρέπει να ξαναγίνει μαγικός και να μας αποκαλύπτει μες από τις μαύρες χαρακιές του μια μουσική απρόοπτη και εξαίσια» (Μάνος Χατζιδάκις)
Αντιγράφω από το ένθετο στον δίσκο:
Οι 15 εμφανίσεις του Άκη Πάνου μετά από 31 χρόνια απουσίας από τους χώρους ψυχαγωγίας, σίγουρα ήταν το ξεχωριστό καλλιτεχνικό γεγονός του 1989 και όχι μόνο. Δύο από αυτές τις εμφανίσεις ηχογραφήθηκαν και κινηματογραφήθηκαν.
Δεκαπέντε από τα τραγούδια του Άκη Πάνου, καινούργια και γνωστά, που ακούγονταν στο «Επειγόντως» από τις 12 ως τις 26 Απριλίου, μετά από επεξεργασία στο στούντιο περιλαμβάνονται σε αυτό το δίσκο. Έτσι έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε τον Άκη Πάνου και σαν τραγουδιστή και σαν μουσικό. Οι εμφανίσεις στο «Επειγόντως» έγιναν μετά από πρόταση του Μανώλη Ρασούλη (που κάλυπτε το μισό πρόγραμμα) και οργανώθηκαν από τον Άκη Πάνου και τον Μανώλη Ρασούλη.
Ο Θοδωρής Μανίκας ανέλαβε την παραγωγή του δίσκου για λογαριασμό της MESS και ο ΣΕΙΡΙΟΣ την προβολή και διανομή του. Την κινηματογράφηση έκανε ο Γιώργος Πανουσόπουλος.
Στο πάλκο του κέντρου ” Επειγόντως “.
Πρώτη σειρά, απο αριστερά στο μπουζούκι οι Δημήτρης Παπαδόπουλος, Άκης Πάνου, Κώστας Παπαδόπουλος, Θόδωρος Παπαδόπουλος και στο ακορντεόν ο Λάζαρος Κουλαξίζης.
Όπισθεν οι τραγουδιστές: Μαρίνα Σαμαρά, Λάμπρος Καρελάς, Φαίδρα Πάλλα και ο Γιώργος Σαρρής.
Την καλλιτεχνική παρέα στο «Επειγόντως» αποτέλεσαν οι: Άκης Πάνου: μουσική, στίχοι, ενορχήστρωση, τραγούδι, μπουζούκι, Μανώλης Ρασούλης: παρουσίαση, τραγούδι, Κώστας Παπαδόπουλος: μπουζούκι, Μάριος (Κώστογλου): τραγούδι, κιθάρα, Λάζαρος Κουλαξίζης: ακορντεόν, Δημήτρης Παπαδόπουλος: μπουζούκι, Θόδωρος Παπαδόπουλος: τραγούδι, μπουζούκι, Γιώργος Σαρρής: τραγούδι, Μαρίνα Σαμαρά: τραγούδι, Φαίδρα Πάλλα: τραγούδι, Λάμπρος Καρελάς: τραγούδι, Αργύρης Παπαγεωργίου: τραγούδι, Παναγιώτης Παπαδάτος: πιάνο, Γιώργος Γαβαλάς: φλάουτο, Νίκος Τσεσμελής: μπάσο, Άγγελος Ζηκόπουλος: κρουστά.
Σημείωση: Όπως ήταν φυσικό, αφού Άκης Πάνου και Μανώλης Ρασούλης συνδέονταν με στενή φιλία. Ο Μανώλης Ρασούλης αποκαλούσε τον Άκη Πάνου «Ποιητή των 24 καρατίων».
1989, στο studio, τελική μίξη του Επειγόντως. Ο Θοδωρής Μανίκας φορά ένα t-shirt του κλαμπ Ρόδον.
Θοδωρής Μανίκας: Η περιπετειώδης ιστορία της ηχογράφησης του δίσκου (απόσπασμα από συνέντευξη).
– Μιλώντας για βινύλια, τότε περίπου, αρχές δεκαετίας ’90, είχες κάνει παραγωγή και σ’ έναν ξεχωριστό δίσκο με τον Άκη Πάνου… Αυτό είναι και σήμερα ένα περιζήτητο βινύλιο!
– Στο δίσκο που του έκανα παραγωγή, τραγουδάει κιόλας! Το άλμπουμ Επειγόντως, ζωντανή ηχογράφηση, με μπόλικη κατοπινή επεξεργασία σε δύο στούντιο, το οποίο καμία εταιρεία δεν το κυκλοφορούσε, μέχρι που, τελικώς, κυκλοφόρησε, τέλη του 1989, από την εταιρεία Σείριος, του Χατζιδάκι!
– Και γιατί δεν την θέλανε οι άλλοι, τέτοια δισκάρα;
– Δεν τον θέλανε, γιατί, κάπου 25 χρόνια, όλοι τον είχαν τον Πάνου για να γράφει τις κομματάρες του και να τις δίνει να ’χουνε σουξέ να τραγουδάνε ο Μπιθικώτσης, η Μοσχολιού, ο Διονυσίου, ο Βοσκόπουλος, η Μαρινέλλα, ο Νταλάρας και οι λοιποί αστέρες του πάλκου… Δεν είχε και καμιά φωνάρα και γενικώς δεν τον θέλανε τον Άκη Πάνου να τραγουδάει και να παίρνει ο ίδιος τα πακέτα απ’ τα μαγαζιά και τις συναυλίες, αυτό που θέλανε είναι να τους δίνει τραγούδια για τους τραγουδιστές και να ξανα χάνεται στο καβούκι του.
1989, ζωντανή ηχογράφηση του Επειγόντως. Άκης Πάνου, Θοδωρής Μανίκας, Nick Gravenites. *
…Δέχθηκα παλαβές αντιπροτάσεις τότε, του τύπου ας μας δώσει 12 τραγούδια για τον τάδε τραγουδιστή και του βγάζουμε και το Επειγόντως, πράγμα που αμφότεροι, ο Πάνου κι εγώ, απορρίπταμε κάθετα και, προφανώς, όλα είχαν μπλοκάρει, οπότε, ευτυχώς μού ’κοψε και πήγα στον Χατζιδάκι, που δεν είχε λόγο να το βλέπει έτσι και βγήκε ο δίσκος στην εταιρεία του, τον Σείριο… Δεν πλήρωσε το τεράστιο για την εποχή κόστος ηχογράφησης, κάπου 6 εκατομμύρια δραχμές και δεν αγόρασε τα δικαιώματα του δίσκου, που παραμένει ιδιοκτησία μου…
Πλήρωσε όμως και μάλιστα γενναιόδωρα το δικαίωμα της πρώτης αποκλειστικής κυκλοφορίας… Στο συγκεκριμένο θέμα, ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν και απέναντι στον Πάνου και απέναντι σ’ εμένα, πολύ κύριος! Και στα λεφτά και σε όλα! Μ’ έσωσε ο Χατζιδάκις τότε, γιατί, είχα φάει από παντού πόρτα, αλλά το πάλεψα κι εγώ, έχοντας ακούσει, στο σπίτι του Πάνου, τις πρότερες ανεπίσημες απόπειρες του στο μικρόφωνο, έβαλα τα λεφτά για να τραγουδάει μέσα και ο ίδιος και μόνο αυτό μ’ ένοιαζε στο τελικό προϊόν! Είναι ένα στοιχείο που, εκ των υστέρων, νιώθω ότι το πέρασα σε όλες μου τις παραγωγές, που τον αλλάζουν λίγο τον καλλιτέχνη και, αφού αυτό συνήθως γίνεται πετυχημένα, σημαίνει ότι κάτι υπάρχει στις παραγωγές μου…….
…Αυτό το τραγούδι, όμως, όταν βγήκε, έσπασε τα ταμεία! Βλέπεις ότι, ενίοτε, είναι καταλυτική η παρουσία και η φαντασία ενός αληθινού παραγωγού. Οπότε εγώ δεν δυσκολεύτηκα να καταλάβω αυτό το ιδιόμορφο, που θα είχε ένας τέτοιος δίσκος του Άκη Πάνου με τον ίδιο ως κεντρικό πρόσωπο και έγινε η παραγωγή, χάρη στην τελική διέξοδο που μας έδωσε απλόχερα ο Χατζιδάκις και, κυρίως, χάρη στην αρχική καθοριστική οικονομική συμβολή του πατέρα μου, που τον αγαπούσε πολύ τον Άκη όπως κι ο Άκης αγαπούσε πολύ τον πατέρα μου…
Ο ελληνικής καταγωγής μπλουζμαν Νικ Γκραβενίτης
* Γνωστός και ως Nick the Greek, κολλητός της Janis Joplin, μέλος των Blues Hall of Fame και Rock and Roll Hall of Fame. «Δεν αντικαθιστάς την Τζάνις Τζόπλιν», λέει. «Όταν η Τζάνις εμφανίστηκε στο Woodstock ένα χρόνο πριν πεθάνει, τελείωσε το σετ της στις 2 το πρωί με το τραγούδι του Gravenites «Work Me Lord», επαινώντας τον ως «έναν εξαιρετικό τραγουδοποιό».
Ο Nick Gravenites γεννημένος και μεγαλωμένος σε μια ελληνόφωνη οικογένεια στο South Side του Σικάγο στις 2 Οκτωβρίου 1938 και η καταγωγή του (σύμφωνα με συνέντευξή του στο Θοδωρή Μανίκα το 1997) είναι από το Παλαιοχώρι, ένα χωριό έξω από το Λεωνίδιο, στην Αρκαδία της Πελοποννήσου.
Ο Nick Gravenites στα 80 του φορώντας το χαρακτηριστικό ελληνικό ψαράδικο σκουφάκι του.
«Είμαι Έλληνας και οι Έλληνες έχουν και μπλουζ», λέει. «Έτσι νομίζω ότι γεννήθηκα με ένα συγκεκριμένο συναίσθημα». Λέει ότι μπορεί να κληρονόμησε το ταλέντο του στο τραγούδι από τη μητέρα του και τη συγγένειά του με τα μπλουζ από τις εθνικές του ρίζες.
Θεωρείτε ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να φέρει τα μπλουζ του Σικάγο στο Σαν Φρανσίσκο στην εποχή της ψυχεδελικής ροκ. Κάποτε ο Gravenites είχε περιγραφεί από τον μουσικό δημοσιογράφο Joel Selvin ως «η αρχική σύνδεση του Σαν Φρανσίσκο με το κοινό του Σικάγο».
Τον Γκραβενιτης πρωτο έφερε, το 1987 στο κλαμπ Ρόδον, ο Θοδωρής Μανίκας, που ήταν και παραγωγός του δίσκου που αποτυπώθηκαν εκείνες οι αξέχαστες βραδιές, ενώ ήταν και κουμπάροι, καθώς ο Νικ ήταν νονός του γιού του Μανίκα.
ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Το 1933 γεννιέται στην Αθήνα λοιπόν ο Άκης Πάνου, κατά το σωστότερο ο Αθανάσιος-Δημήτριος Πάνου. Η μόρφωσή του έφτασε μέχρι απόφοιτος του… Δημοτικού, αλλά τελικά εξελίχθηκε να γίνει ένας γνήσιος απόφοιτος της ζωής. Όσοι θα τον γνωρίσουν, θα ομολογήσουν ότι καθηγητής Πανεπιστημίου, δεν τα έβγαζε πέρα μαζί του! Ο Άκης Πάνου ολοκλήρωσε από τα πρώτα του τραγούδια «προσωπικότητα» ξεχωριστή στο δισκογραφικό γίγνεσθαι .
Ο Άκης Πάνου, ένας από τους πιο σημαντικούς και αντισυμβατικούς συνθέτες της ελληνικής λαϊκής μουσικής, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στη μουσική σκηνή με τις συνθέσεις του και τους στοχαστικούς στίχους του. Αυτοδίδακτος, με μόνο το δημοτικό ολοκληρωμένο και χωρίς ποτέ να έχει σπουδάσει μουσική, κατάφερε να γράψει ιστορία. Τα τραγούδια του περιείχαν μεγάλες αλήθειες δοσμένες με απλά λόγια, γεγονός που του χάρισε την προσωνυμία «λαϊκός φιλόσοφος».
Ο Άκης Πάνου υπήρξε ένας μεγάλος λαϊκός ποιητής, μοναδικός στο είδος του, με μια ευαισθησία που ανάβλυζε αβίαστα μέσα από τα τραγούδια του,ερχόμενη σε πλήρη αντίθεση με τον σκληρό επικοινωνιακό του κώδικα. Η αιχμηρή του πένα, η ενδοσκοπική και αναλυτική ματιά του τον κάνουν μοναδικό και του δίνουν θέση μαζί με τους κορυφαίους του ελληνικού τραγουδιού.
Ο Άκης Πάνου είχε γράψει: (αυτοβιογραφικά) «Εγώ είμαι ρεμπέτης 100%. Εθελοντής ρεμπέτης. Όχι κληρωτός. Γιατί ο κληρωτός υπάρχει περίπτωση να απολυθεί. Ενώ εγώ θα μείνω για πάντα ρεμπέτης. Λένε πως τελείωσε το ρεμπέτικο, πέθαναν οι ρεμπέτες. Μήπως εννοούν ρεμπέτη αυτόν που έπινε αργιλέ; Πρέπει να ξέρουν ότι αυτοί που λέγανε «πίνω αργιλέ», τότε που το λέγανε, το χασίσι είχε δέκα μέρες η οκά. Ενώ τώρα έχει φτάσει πέντε χρόνια το δράμι – και να ’ταν δράμι… Ας μην περιμένουν επομένως στους καιρούς μας τέτοιες εξομολογήσεις…
Γεννήθηκα στην Αθήνα, στου Χαροκόπου, το 1933. Γειτονιά με πολλούς πρόσφυγες, ιδίως Ποντίους. Από μικρό παιδί ζω μες στη μουσική. Μες στους κεμετζέδες και στα τραγούδια των Ποντίων, στην κλασική κιθάρα, που παίζει ο αδερφός της μάνας μου, Περικλής Σακελλαρίδης, στα ρεμπέτικα που είναι διάχυτα παντού στην περιοχή μας. Φαντάσου, δώδεκα χρονώ φεύγω από το σπίτι και πάω στις Τζιτζιφιές, απέναντι από το κέντρο του Καλαματιανού. Ξαπλώνω στην αμμουδιά και ακούω μπουζούκια ως τις τρεις το πρωί. Έχω τελείως ξεχαστεί!
Κι όταν γυρίζω στους δικούς μου, με πιάνει ο πατέρας μου και με πάει στο τμήμα… Ο πατέρας μου… Ένα ανθρωπάκι κοντό, μια σταλιά, αλλά με μεγάλη δύναμη στον χαρακτήρα. Εκείνα τα χρόνια είναι διαχειριστής στη βασιλική φρουρά και θέλει να με δει νοικοκυρόπαιδο. Με στέλνει στους προσκόπους. Και στο κατηχητικό. Εγώ όμως έχω αλλού τον νου μου…
Ο μεγάλος μου αδερφός, ο Ευάγγελος, είναι ένας σπουδαίος σκαλιστής και παίζει και κιθάρα. Απ’ αυτόν μαθαίνω να πιάνω στο χέρι μου όργανο. Σκέψου, εννιά χρονώ παίζω μαντολίνο μαζί με κάτι παιδιά ακόμα, Πόντιους, στην Καλλιθέα, και παίζω επαγγελματικά: μας πληρώνουν με ένα πιάτο κεφτεδάκια δεν ξέρω από τι καμωμένα… Το 1948 ανεβαίνω ως ταλέντο στο Αλκαζάρ, στη Φρεγάδα του Λάσκου, και παίζω κιθάρα μαζί με τον αδερφό μου, ενώ η αδερφή μου τραγουδάει. Δεν μ’ αρέσει όμως να είμαι υπό. Θέλω να φύγω από την κηδεμονία του αδερφού μου.
Γι’ αυτό και σμίγω με έναν συνομήλικό μου, Λευτέρη, που ’παιζε μπουζούκι, και τρέχουμε μαζί στα πάρτι και τους χορούς. Δύο χρόνια αργότερα σκοτώνεται ο αδερφός μου, 20 χρονών παλικάρι. Είχε πάει να κάνει μια καντάδα, καβάλησε στο τραμ, πήδηξε στη στροφή, για να κατέβει, χτύπησε σε μια κολώνα και από ’κεί πετάχτηκε πάνω στις ράγες, κάτω από το τραμ… Κόπηκε η ζωή μου στα δυο… Δεν έχασα μόνο τον αδερφό μου… Ο Ευάγγελος ήταν και δάσκαλός μου, και πατέρας μου, και όλα μου.
Είμαι πια 15 χρονώ. Το σπίτι δεν με χωράει. Είμαι μόνος μου. Από τη μια το ζευγάρι, οι γονείς μου. Από την άλλη τα κορίτσια, οι αδερφές μου. Και στην άκρη εγώ, ολομόναχος. Ευτυχώς που υπάρχει μουσική. Και η σέγα. Την πιάνω στα χέρια μου και φτιάχνω αγγέλους με το κόντρα πλακέ. Εκείνα τα χρόνια ο Λαιμός έχει στην Καλλιθέα ένα θέατρο. Πηγαίνω και παίζω τα βράδια από τα παρασκήνια, μαζί με τον Λευτέρη. Είμαστε η ορχήστρα και πληρωνόμαστε. Ύστερα μπλέκω με τον Καρανικόλα, τον Σιμόπουλο, τον Ορφέα τον Κρεούζη, και τρέχω μαζί τους, όπου πάνε, τα σαββατοκύριακα για δουλειά.
Το 1950 γνωρίζω τον Λουκά τον Νταράλα, που είναι φαντάρος. Τη βρίσκω με τον Λουκά. Δεν πάμε για το μεροκάματο. Πάμε για να τη βρούμε εμείς. Δουλεύουμε δυο χρόνια στο Πηγαδάκι, ένα πρώην μπακάλικο στο Αιγάλεω. Κάποτε όμως τελειώνει κι αυτό και αρχίζει η περιπλάνησή μου με τα διάφορα συγκροτήματα, πότ’ εδώ και πότ’ εκεί. Ως το 1958. Που τα παρατάω. Για πάντα».
ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ: ΟΙ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ – Η ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ 1947 – 1958
Από εννέα ετών ξεκινάει να παίζει μαντολίνο και κιθάρα και την άνοιξη του 1947 γνωρίζεται με τον Γιάννη Σταματίου (Σπόρος). Μαζί του κάνει την πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση στην ταβέρνα του Σιλιβάνη στο Κουκάκι με αμοιβή το όποιο φιλοδώρημα των πελατών και ένα πιάτο φαγητό. Το 1948 ανεβαίνει ως ταλέντο στο Αλκαζάρ, στη Φρεγάδα του Λάσκου, και παίζει κιθάρα μαζί με τον αδελφό του, ενώ η αδελφή του τραγουδάει και αργότερα σμίγει με τον φίλο του Λευτέρη και μαζί παίζουν σε πάρτι και χορούς. Εκείνη την εποχή γνωρίζεται με τους Νίκο Καρανικόλα, Κώστα Σιμόπουλο και Ορφέα Κρεούζη. Μαζί παίζουν σε διάφορα μέρη της Αθήνας και της επαρχίας.
Για περίπου μια δεκαετία αρχίζει την περιπλάνηση του με όλους τους καλλιτέχνες της εποχής του σε διάφορα κέντρα. Μερικοί απ’ αυτούς: Γιώργος Τσιμπίδης, Αντώνης Μουστάκας, Γιώργος Χατζηδάκης, Βαγγέλης Νταράλας, Σεβάς Χανούμ, Σταύρος Τζανουάκος, Κώστας Παπαδόπουλος, Βούλα Γκίκα. Τη σεζόν 1957-58 παίζει στο κέντρο “Απόψε φίλα με” του Χρήστου Κολοκοτρώνη. Πρώτα ονόματα του μαγαζιού η Σωτηρία Μπέλλου, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, ο Καραπατάκης. Το τελευταίο κέντρο που εμφανίζεται είναι “Ο θείος” το 1958.
ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ: Ο ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΣ – Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΑΚΗ ΠΑΝΟΥ
Ο Άκης Πάνου ήταν κορυφαίος κατασκευαστής μπουζουκιών. Τα στόλιζε με ζωγραφιές και έβαλε ακόμη και φωτάκια στο τάστο για να βλέπουν όσοι είχαν προβλήματα όρασης. Τη δουλειά του οργανοποιού, την έκανε από νεαρός και είχε γίνει γνωστός για τις φιγούρες που έφτιαχνε, αλλά και για ολόκληρες παραστάσεις σαν πίνακες ζωγραφικής, που έβαζε στο καπάκι….
Δημιούργησε όμως και μπουζούκια, με τα οποία έπαιξαν μερικοί από τους καλύτερους βιρτουόζους του οργάνου. Με μπουζούκια του έπαιζαν οι Καρνέζης, Παπαδόπουλος, Τσιμπίδης (3χορδο – 5χορδο), Κωνσταντίνου, Μπιθικώτσης. Ο Παναγιώτης Καφετζόπουλος έχει αναφέρει, σε συζήτηση, πως ο Άκης Πάνου ήταν ο βασικός “υπαίτιος” για την σημερινή ποικιλομορφία της τρύπας. Ο Νίκος Τατασόπουλος έχει πει πως έχει δεί μπουζούκι του Άκη Πάνου το οποίο είχε πυρογραφία στο σκάφος το πρόσωπο της κόρης του Ελευθερίας.
Ο Δημήτρης Κοντογιάννης αναφέρει πως, στην ηχογράφηση του δίσκου ” Ο Δημήτρης Κοντογιάννης συναντά την Ρεμπέτικη Κομπανία”, ο Άκης Πάνου έπαιξε κιθάρα σε τρια κομμάτια με κιθάρα δικής του κατασκευής. Ο Πάρης Μήτσου, στην εκπομπή που έκανε με τον Κώστα Παπαδόπουλο, ανέφερε πως τα μπουζούκια “με την φιγούρα με τις άμαξες” έκαναν τον Θεοδωράκη να σταματήσει φωνοληψία στη μέση λόγω του ήχου των εν λόγω μπουζουκιών, κάτι που δεν διέψευσε ο Κώστας Παπαδόπουλος.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει στην ιστοσελίδα ΑΡΧΕΙΟ-ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ την εκπομπή «Παρασκήνιο – Άκης Πάνου». Στο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ, αφιερωμένο στον σπουδαίο λαϊκό μουσικό, παρακολουθούμε συνέντευξη του Άκη Πάνου, ο οποίος μιλάει για τη ζωή και τη μουσική του. Ακόμη, η εκπομπή περιλαμβάνει πλάνα του Άκη Πάνου, ενώ κατασκευάζει ένα μπουζούκι στο εργαστήριό του. Ο ίδιος εξηγεί πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή του με την κατασκευή οργάνων, ενώ παράλληλα μιλάει και για τη σχέση του με τη ζωγραφική και τη χαλκογραφία.
ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ: Η ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ
O Άκης Πάνου υπήρξε μια εμβληματική μορφή του ελληνικού τραγουδιού. Τόσο σαν συνθέτης, όσο και σαν προσωπικότητα. Ήταν από τους ανθρώπους που δεν επαναλαμβάνονται. Κράτησε μια στάση απέναντι στα πράγματα που ελάχιστοι έχουν κρατήσει. Δεν “πούλησε” τον εαυτό του και τα τραγούδια του σε καμία περίπτωση. Υπήρξε ακριβοθώρητος τόσο για το κοινό όσο και για τις εταιρείες δίσκων. Η τελική πράξη της ζωής του ήταν και αυτή μυθιστορηματική. Προφανώς, δεν ήταν ο άνθρωπος που χωρούσε σε συμβάσεις.
Η κόρη του Άκη Πάνου, Ελευθερία στη δίκη του πατέρα της
Την 1η Αυγούστου 1997 ο Άκης Πάνου συγκλονίζει την κοινή γνώμη, όταν πυροβολεί και σκοτώνει στη Λεύκη Ξάνθης τον 30χρονο Σωτήρη Γιαλαμά, μην εγκρίνοντας την ερωτική σχέση που διατηρούσε με τη 19χρονη κόρη του Ελευθερία. Τον Μάρτιο του 1998 οδηγείται ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Κακουργιοδικείου Καβάλας. «Όλα έγιναν σε μια κακιά στιγμή. Αναλαμβάνω τις ευθύνες μου…» δηλώνει στην απολογία του, (αν και ο ίδιος επέμενε πως δεν είχε σκοπό τον φόνο).
Ο Άκης Πάνου στο κελί του.
Στις 23 Μαρτίου 1998 ο Άκης Πάνου κρίνεται ένοχος και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως σε ήρεμη ψυχική κατάσταση. Μάρτυρες υπεράσπισης όπως ο στιχουργός Μανώλης Ρασούλης και ο Στέλιος Ελληνιάδης είχαν προτείνει να του αναγνωριστεί η αναμφισβήτητη πολιτισμική του προσφορά. Από τις φυλακές της Κομοτηνής θα μεταφερθεί στις φυλακές Κορυδαλλού και αμέσως μετά στο Τζάνειο νοσοκομείο όπου θα διαγνωστεί ότι πάσχει από καρκίνο.
Ο Άκης Πάνου με το συνήγορό του στη δίκη, το δικηγόρο και καθηγητή Πανεπιστημιού στο Ποινικό Δίκαιο Αλέξανδρο Κατσαντώνη.
«Ο Άκης Πάνου μου είπε “Κοίταξε κυρ Αλέκο. Πρώτη φορά με είπε κυρ-Αλέκο. Πριν από δαύτους εγώ τον Άκη τον Πάνου τον έχω δικάσει. Τον έχω καταδικάσει ισόβια”», είχε πει ο συνήγορος του Άκη Πάνου, Αλέξανδρος Κατσαντώνης, που έφυγε το 2013 από τη ζωή. Εκείνο όμως που τον είχε πικράνει, ήταν ότι το δικαστήριο δεν του είχε αναγνωρίσει ούτε ένα ελαφρυντικό, ούτε καν αυτό της προσφοράς στην πολιτιστική κληρονομιά στην Ελλάδα.
Στις 7 Απριλίου 1999 το Α’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά διέταξε πεντάμηνη αναστολή της ποινής του, λόγω προβλημάτων υγείας. Μετά τη θεραπεία του στο νοσοκομείο και λίγο, πριν περάσει ξανά το κατώφλι της φυλακής, τον περίμενε ο Καζαντζίδης. Μαζί με τους αστυνομικούς, τρύπωσαν στο Κουτούκι του Κουμπούρα, πίσω από το γήπεδο της Προοδευτικής. Ήταν το στέκι τους και ο Καζαντζίδης είχε φροντίσει για αυτή τη στάση, πριν το τέλος, Εκεί έγινε ένα γλέντι, όπως μαρτυρούν οι παρευρισκόμενοι, που έκλαψαν και οι δεσμοφύλακες. Και ο Στέλιος, τραγουδάει το «Η ζωή μου όλη» για χάρη του φίλου του με «Το θολωμένο του μυαλό», ένα τραγούδι που όλοι το αγάπησαν και όλοι το μίσησαν.
Στο κουτούκι του Κουμπούρα στον Κορυδαλλό που έγινε η μυστική τελευταία συνάντηση του Ακη Πάνου και του Στέλιου Καζαντζίδη και το γλέντι που ακολούθησε. Στον τοίχο της ταβέρνας, η φωτογραφία του Στέλιου Καζαντζίδη με ιδιόχειρη αφιέρωση με την υπογραφή του.
Το χειμώνα του 1999 θα υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και θα αποφυλακιστεί λόγω της ανήκεστου βλάβης της υγείας του. Έφυγε από τη ζωή ακριβώς ένα χρόνο μετά, στις 7 Απριλίου του 2000 άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 67 ετών, νικημένος από τον καρκίνο, στο Ευγενίδειο Θεραπευτήριο αφήνοντας πίσω του βαριά κληρονομιά. Στις 10 Απριλίου του 2000 κηδεύτηκε στο Κοιμητήριο Καλλιθέας.
Αυτός ήταν ο Άκης Πάνου, ένας μοναδικός, μάλλον, αυτοκαταστροφικός άνθρωπος, που απαιτούσε, μέσα από την ηθική του πλευρά, στα παιδιά του να του μιλούν στον πληθυντικό. Που έβαλε απέναντί του εταιρείες και μαγαζιά, που έβαλε τους τραγουδιστές σε δεύτερο πλάνο. Που τελικά δε σήκωνε μύγα στο σπαθί του, αυτό το «θολωμένο μυαλό».
Η ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ
Ο Άκης Πάνου μπήκε στη δισκογραφία το 1958 με τα τραγούδια: «Το παιδί μου απόψε πίνει» με την Καίτη Γκρέυ και «Μια βραδιά καταραμένη» με τη Δούκισσα, σε στίχους Χρήστου Κολοκοτρώνη. Κατόπιν μπήκε στα 45άρια. Ακολουθούν αρκετές επιτυχίες το 1964 μεταξύ των οποίων το «Ξημέρωσε καλή μου»,«Τριαντάφυλλα σπασμένα» «Έχω Μια Βάρκα Με Κουπιά» και «Καρδιά μου μην παραπονιέσαι».
Το 1967 οι επιτυχίες «Όταν σημάνει η ώρα», «Μοίρα μου γιατί μ’ αφήνεις», «Θα κλάψω αύριο», «Είδα τα μάτια σου κλαμμένα», «Η μισή ντροπή δική σου», «Μια γυναίκα», «Άσ’ την να φύγη», και «Η πιο μεγάλη ώρα». Το 1967 ο δημιουργός λογοκρίνεται για τους στίχους του «Θα κλείσω τα μάτια» τραγούδι που θα κυκλοφορήσει αργότερα με διαφορετικούς στίχους. Η περίοδος 1968-70 είναι γεμάτη επιτυχίες όπως το «Γιατί καλέ γειτόνισσα», «Και τι δεν κάνω», «Στους πέντε δρόμους βρέθηκα», «Πήρα απ’το χέρι σου νερό», «Ολόκληρη Ζωή», «Θα ρίξω ροδοζάχαρη», «Εφτά φορές τη μάζεψα», «Του κόσμου το περίγελο», «Ούτε αχ δεν θα πω», κα.
Το 1969 κυκλοφορεί τον πρώτο του προσωπικό του δισκο, σε στίχους και μουσική δικούς του, με τον τίτλο «Ρολόϊ – Κομπολόϊ» με όλους τους σπουδαίους ερμηνευτές της εποχής όπως: Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Βίκυ Μοσχολιού, Στράτος Διονυσίου, Γιώτα Λύδια, Σταμάτης Κόκοτας και Χαρούλα Λαμπράκη.
Συντελεστές του δίσκου: Άκης Πάνου, Λίτσα Διαμάντη, Στέλιος Καζαντζίδης, Χρηστάκης, Γιάννης Θυμάκης.
Το 1974 κάνει την πρώτη του υπέρβαση. Μπαίνει στο στούντιο μαζί με τον Στέλιο Καζαντζίδη για έναν μεγάλο δίσκο με τίτλο «Αλήθειες» και το τραγούδι «Η ζωή μου όλη» γράφει ιστορία. Τρία χρόνια αργότερα το 1977 κυκλοφορεί ο προσωπικός του δίσκος «Παρών» με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά και από αυτή τη συνεργασία ξεχωρίζει «Ο Τρελλός» που γίνεται ανεπανάληπτο σουξέ.
Την επόμενη χρονιά (1978) ξεχωρίζει το τραγούδι «Μολόγατα» από τον δίσκο «Σεισμός» με ερμηνευτή τον Μιχάλη Μενιδιάτη. Το 1982 ηχογραφεί τον δίσκο «Θέλω να τα πω» που είναι, ο εμπορικότερος δίσκος του, με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα. («Θέλω να τα πω», «Εφτά νομά σ’ ένα δωμά» κ.ά.) και ξεσηκώνει την Ελλάδα. Είναι η περίοδος που ο Άκης Πάνου συμμετέχει στη συντακτική ομάδα του περιοδικού «Ντέφι» μαχόμενος για τα πιστεύω του. Αργότερα αποχωρεί. Το 1997 ηχογραφεί τον τελευταίο του δίσκο με τίτλο «CASINO», ο οποίος περιέχει το ομώνυμο τραγούδι και 14 επανεκτελέσεις.
Κυκλοφόρησε περίπου 240 τραγούδια (ενώ πάνω από 800 έμειναν στο συρτάρι του) γράφοντας μόνος του στίχο (Πρωτο δημοσίευσε στίχους του τον Οκτώβριο του 1954 στο περιοδικό «Ναυτική Ελλάδα») και μουσική και συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες του ελληνικού πενταγράμμου, ενδεικτικά αναφέρουμε τους Στράτο Παγιουμτζή, Πρόδρομο Τσαουσάκη, Γιώτα Λύδια, Πάνο Γαβαλά, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Μιχάλη Μενιδιάτη, Χαρούλα Λαμπράκη, Νίκο Ξανθόπουλο, Χρηστάκη, Στράτο Διονυσίου, Βίκυ Μοσχολιού, Στέλιο Καζαντζίδη, Γιώργο Χατζηαντωνίου, Βούλα Γκίκα, Μαρινέλλα, Γιώργο Μαρίνο, Δημήτρη Μητροπάνο, Γιώργο Μαργαρίτη, Πόλυ Πάνου, Τόλη Βοσκόπουλο, Γιώργο Νταλάρα, Γιάννη Πάριο, κ.α.
Έχουν κυκλοφορήσει δυο βιβλία με στίχους του, το πρώτο το 1980 με τίτλο «Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΔΙΚΟΣ ΜΟΥ» και το δεύτερο το 1990 με τίτλο «ΑΚΗΣ ΠΑΝΟΥ-ΣΤΙΧΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ» επιμελημένο από τον Γιώργο Χρονά.
Θυμόμαστε γιατί παραμένει ένας ξεχωριστός λαϊκός συνθέτης που ακολούθησε έως το τέλος τη δική του κοσμοθεωρία. Ακόμη και αν αυτή τον οδήγησε στη φυλακή και σε ένα άδοξο φινάλε. Το λαϊκό τραγούδι, στο πρόσωπό του απέκτησε έναν λαϊκό αριστοκράτη. Μια μορφή που ξεπέρασε την πρωτοεπίπεδη θυμοσοφία και έγινε φιλοσοφία και στάση ζωής. Ένας αναρχικός που έφτιαξε δικό του κόσμο να ζει. Αυτός εδώ, ο δικός μας, τον στένευε. Ένας άνθρωπος που άρπαξε το πεπρωμένο του από το λαιμό. Και ο λαιμός μάτωσε βγάζοντας την πιο πηγαία κραυγή του.
ΠΗΓΕΣ: https://stixoi.info, www.discogs.com, https://thepoetsiloved.wordpress.com, www.epiruspost.gr, www.mousikogramma.gr, www.protothema.gr, www.ogdoo.gr, www.sansimera.gr, www.lifo.gr, www.iefimerida.gr, www.provocateur.gr, el.wikipedia.org,
www.mixanitouxronou.gr, www.gazzetta.gr, /www.andro.gr.
Ο Άκης Πάνου και τους δίδυμους γιούς του, Αθανάσιο – Δημήτριο και Ευάγγελο.
«Είναι τόσο σκληρός ο αγώνας, μα τόσο γλυκός,
είναι τόσο μεγάλη η ζωή, όταν ζεις διαρκώς,
κι έτσι φτάνεις στο τέρμα, χωρίς να ‘χεις νιώσει μικρός
και παλεύεις, πεθαίνεις, περνάς, μα δεν είσαι νεκρός».
Άκης Πάνου (Τα όνειρα χτίζονται)
ΚΑΛΗ ΑΚΡΟΑΣΗ και «Θα βρεθούμε ξανά όταν όλα θα έχουν περάσει…»
